01 Tháng Mười Hai 20152:57 CH(Xem: 5673)
(Cảm nhận của Trịnh Y Thư nhân đọc tập truyện “Gió mỗi ngày một chiều thổi” của nhà văn Nguyễn Thị Hoàng Bắc). Đọc tập truyện “Gió mỗi ngày một chiều thổi” (Sống xuất bản, 2015) của nhà văn nữ Nguyễn Thị Hoàng Bắc, bạn đừng chờ đợi một câu chuyện với tình tiết lâm li, éo le, gay cấn hoặc có hậu; thậm chí, một câu chuyện có đầu có đuôi cũng chẳng có cho bạn nhẩn nha đọc những khi nhàn tản. Cũng chẳng có bao nhiêu bài học luân lí ở đây, một mẫu mực đạo đức lại càng hiếm hoi.
22 Tháng Mười 20154:35 CH(Xem: 16347)
A fragmentary novel You may be disturbed by fabulous stories and discrete patches of fates which are like a melancholy dream you could hardly recount fully after waking up.
07 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 4818)
Đây là cuốn hồi ký mà cũng là sử liệu đáng quý từ một sử gia chân thật, và một chính trị gia bất đắc dĩ, về một giai đoạn nhiễu nhương và bi thương của đất nước. Trần Trọng Kim kể lại mọi sự một cách chân phương với văn phong đơn giản súc tích cố hữu. Nhưng cũng có sự phê phán đĩnh đạc về thái độ của người Nhật, người Pháp, về tư cách và khả năng của nhiều nhân vật nổi tiếng thời đó, từ Hoàng đế Bảo Đại cho tới các lãnh tụ phe quốc gia và những kẻ trở cờ ở giữa. Lời phê phán xác đáng nhất, mang tính chất tiên tri và có giá trị cho đến ngày nay, được Trần Trọng Kim giành cho người cộng sản. Cho cái tội cõng rắn cắn gà nhà...
07 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 4396)
Chính vì những cảnh đời đa đoan này mà tôi phải viết. Không viết thì phí đi, bạn bè bảo tôi như vậy. Thế là tôi viết, và đến bây giờ coi như xong, nhưng chắc rằng chưa đủ. Xem lại chợt thấy bùi ngùi và thương thân. Bao năm tháng tột cùng của cực khổ và gian nan, đầy dẫy tủi nhục để viết được chừng này? Thấy mình tội nghiệp lạ lùng. Rồi kết quả ra sao? Coi chừng lại bị đụng chạm, lôi thôi với chính phủ thì thật là khốn nạn! Người lính đánh máy hộ cảnh cáo.
26 Tháng Ba 201512:00 SA(Xem: 4528)
Anh ra khỏi 9 cây số đường kinh hoàng, đến La Vang Thượng, xuống đi bộ vào La Vang Chính Tòa, nơi Tiểu Đoàn 11 Dù đang chiếm giữ. Hai cây số đường đất giữa ruộng lúa xanh cỏ, anh đi như người sống sót độc nhất sau trận bão lửa đã thiêu hủy hết loài người. Đường vắng, trời ủ giông, đất dưới chân mềm mềm theo mỗi bước đi, gió mát và không khí thênh thang. Anh ngồi xuống vệ đường bỏ tay xuống ao nước kỳ cọ từng ngón một. Anh muốn tẩy một phần sự chết bao quanh? Có cảm giác lạ: Anh vừa phạm tội. Tội được sống.

Đạo diễn Khoa Đỗ và “Tình Như Thủ Túc”: Hòa Hợp Chủng Tộc & Giới Tính

22 Tháng Tư 201412:00 SA(Xem: 5295)
© Trangđài Glassey-Trầnguyễn phỏng vấn (tiếng Anh), hiệu đính, và chuyển ngữ.

© Olivier Glassey-Trầnguyễn thu hình và phiên âm.

 

144-trangdai-director_khoa__o-content

Director Khoa Đỗ


GHI CHÚ CỦA TÁC GIẢ: Tôi thực hiện cuộc phỏng vấn này theo phương pháp lịch sử truyền khẩu, và đặt cuộc phỏng vấn này – cũng như những cái nhìn mà Đạo diễn Khoa đã diễn đạt – song song với những tư tưởng học thuật về phương diện sắc tộc có giới tính hoá, và những thành phần xã hội bị/được sắc tộc hoá. Cuộc đối thoại này là một phần của những cố gắng liên lỉ và xu hướng chiêm niệm của cá nhân tôi, nhằm nối kết học thuật và cộng đồng. Tuy sinh hoạt kiến thức xem chừng xảy ra ở các khuôn viên đại học và các giảng đường, tất cả kiến thức đều thực sự khởi đi từ đời sống con người – những đời sống ngay trong chính cộng đồng của chúng ta. Và tôi chỉ có thể nói rằng nhà đạo diễn trẻ này còn có nhiều điều để gửi đến quý bạn hơn là trích đoạn bạn sắp đọc bên dưới. Chắc chắn bạn sẽ mỉm cười vài lần. Tôi cảm ơn Đạo diễn Khoa Đỗ đã không nề hà để chia sẻ những suy nghĩ riêng tư và trực tiếp nhất của mình. Tôi cảm ơn Nhiếp ảnh gia Olivier Glassey-Trầnguyễn đã hỗ trợ, tận lực giúp đỡ, và cộng tác với tôi trong cuộc phỏng vấn và bài viết này. Tôi đã không hoàn tất bài viết này được nếu Olivier đã không tận tuỵ quay hình và phiên âm cuộc phỏng vấn suốt mấy ngày trời. Tôi cảm ơn Anh cho cuộc phỏng vấn này, và nhiều nữa.

 

TÓM TẮT NỘI DUNG PHIM (Trangđài soạn): “Tình Như Thủ Túc” (do TGT dịch từ tên tiếng Anh “Footy Legend”) là câu chuyện của của Lực Vũ, một thanh niên Úc gốc Việt có niềm đam mê bóng đá và sống tại vùng ngoại ô phía Tây của Sydney. Thất nghiệp và đang đối diện với nguy cơ không được chăm sóc cho em gái mình nữa, Lực tụ họp các bạn cũ từ đội banh ở Trường Trung Học Yagoona – những người cũng đối diện với những vấn đề xã hội như thất nghiệp dài hạn, nghiệp ngập, những hậu quả của việc có con ở tuổi teen – và thắng giải Holden Ute và được hợp đồng quảng cáo cho hãng Lowes Menswear. Phim hài hước được lồng vào những vấn nạn xã hội nghiêm túc đang ảnh hưởng miền Tây Sydney.

 

KD: Khoa cho rằng nhiều biến cố diễn ra trong phim đã đến từ kinh nghiệm sống của mình. Khoa lớn lên trong một khu vực nhiều thách đố tại Sydney, và có bạn bè từ nhiều hoàn cảnh khác nhau – như người từ Lebanon, người thổ dân Úc, người Samoa, người Tonga. Nhiều văn hóa khác nhau.

TG: Khoa đã đưa những hoàn cảnh đó vào phim.

KD: Vâng, chúng tôi đưa kinh nghiệm đó vào phim. Lớn lên với nhau, một cách để chúng tôi có thể liên đới với nhau là chơi túc cầu với nhau trên đường phố. Đó là cách để chúng tôi kết thân với nhau và tìm cách để cùng hiện hữu trong xã hội này. Nên tôi đưa kinh nghiệm đó vào bộ phim, và gửi một thông điệp về những người thuộc những văn hóa khác nhau, từ những hoàn cảnh khác nhau – làm thế nào để họ cùng sống với nhau trong ôn hòa? Và trong phim, một khái niệm được gột tả một cách rõ ràng là khi hợp tác với nhau, bằng cách chú trọng vào ưu điểm của mình, chúng tôi không chỉ sống hài hòa với nhau, mà chúng tôi còn cùng nhau đạt đến thành công. Và thành công của chúng tôi là thành công của cộng đồng.

TG: Câu phát biểu của Khoa có thể được ứng dụng trong quá trình thiết lập các chính sách ngày nay, vì hầu như mỗi quốc gia trên thế giới hôm nay đều quan tâm đến quá trình này. Khi chúng ta có nhiều nhóm người khác nhau trong một xã hội, thì làm sao để mọi người cùng sống một cách hòa hợp được? Vậy Khoa nên làm nhà ngoại giao.

KD: (Khoa cười, rồi giả bộ nghiêm giọng và trịnh trọng nói) “Tôi có thể ra ứng cử vào Nghị Viện tháng tới, và đây là chiến dịch vận động của tôi.” Nhận xét của Trangđài thật là thú vị, vì trước đây, đã có người khuyến khích Khoa ra ứng cử, và Khoa đã cân nhắc việc tham chính... Nhưng làm phim và chính trị... trái ngược...

TG: Có lẽ không nên nhập chung. Khoa có quá nhiều tự do trong lãnh vực thứ nhất.

KD: Làm phim là một cách để diễn đạt ý kiến của mình.

TG: Phim ảnh thì rất trực tiếp!

KD: Vâng, trực tiếp! Và nhà làm phim luôn nhắm đến cái gì rất bạo dạn, đầy thách đố, những gì mình muốn nói.

TG: Những cảm xúc thật. Những trực giác.

KD: Và trong lãnh vực chính trị, ứng cử viên phải phát biểu theo ý của cử tri. Đây là hai điều trái ngược nhau.

TG: Khoa đã chọn đúng khi theo con đường làm phim thay vì tham chính. Có một vài điều trong phim mà Trangđài muốn mời Khoa chia sẻ. Có ba điều mà bộ phim làm cho Trangđài rất cảm kích. Thứ nhất, như Trangđài đã nhắc đến trên đường chúng ta đến đây, là mặc dù phim của Khoa có nhân vật chính là người Việt Nam, nhưng đây là một bộ phim dòng chính trong ý nghĩa tích cực. Khoa đã làm thế nào để đạt đến điều đó? Chúng ta luôn ‘đi hai hàng’ trong cái đối ngẫu của môi trường gia đình, văn hóa gốc – cho dù đó là văn hóa Việt hay một văn hóa nào khác đi nữa – và môi trường văn hóa chủ lưu, là xã hội Úc, hay Hoa Kỳ. Làm thế nào để Khoa mang hai dòng sống ấy lại với nhau? Phần kia, là giai cấp. Khoa có nhắc đến kinh nghiệm sống khó khăn, đến những khu vực bình dân, và đối với những người di dân hay tị nạn như chúng ta, thì vạn sự khởi đầu nan. Điều này được thể hiện rất rõ trong phim. Trangđài muốn biết đối với Khoa, giai cấp đã có vai trò gì trong kinh nghiệm cá nhân cũng như trong quá trình thực hiện bộ phim này, để nói đến giai cấp một cách cởi mở và không chia rẽ. Điều thứ ba, là giới tính. Thật là lý thú khi Khoa đã tạo nên một phim hết sức cảm động, mặc dù chủ đề thể thao thì rất nam tính và mạnh mẽ. Và mặc dù đây là một bộ phim với đa số vai nam, vai của cô bé đã thực sự tỏa sáng. Ở phần kết, chúng ta gặp người mẹ, dù chỉ qua ký ức tuổi thơ của người anh trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, nhưng thật súc tích. Trangđài xin hỏi, nếu có, thì Khoa đã đặt ra vấn đề giới tính như thế nào trong phim.

KD: (Khoa cười) Trong câu hỏi thứ nhất, về kinh nghiệm song-văn-hóa của người Việt tại Úc hay tại Mỹ, Khoa thiết nghĩ khi chúng ta xem một phim với một nhân vật là người Việt hay người da đen, thì sắc tộc trở thành trung tâm điểm của phim. Và đó là một bộ phim về chủng tộc.

144-trangdai-phim_footy_legends-content


TG: Vâng. Nhưng phim của Khoa thì khác.

KD: Vâng. Phim này gột tả chân dung của những người thuộc nhiều hoàn cảnh, nhưng nó không chú trọng vào sắc tộc. Đối với Khoa, đôi khi chú trọng vào sắc tộc lại không nhất thiết chữa lành hay giải quyết vấn đề một cách hữu hiệu. Bởi vì khi đặt nặng một vấn đề thì có thể vô tình đưa nó đi sai hướng. Thay vì tập trung vào sắc tộc như một vấn nạn, chúng tôi nghĩ, “Hãy chú trọng vào những cái chung.” Thay vì chú trọng vào những điều dị biệt, hay chủng tộc, chúng tôi chú trọng vào những điểm tương đồng, vào những gì mọi người cùng san sẻ với nhau. Điểm chung của các nhân vật trong phim là niềm đam mê thể thao, túc cầu, và thích vui chơi nô đùa với nhau. Khoa nghĩ trong suốt bộ phim, khi chúng tôi làm nổi bật những điểm chung, và tuổi thơ, ký ức, thì chúng tôi đối diện với những vấn đề chủng tộc hay giai cấp, nhưng ở mức độ tiềm thức, thay vì bổ búa vào đầu người xem. Lớn lên với bạn bè thuộc nhiều sắc tộc, chúng tôi không nhất thiết quây quần và thảo luận, “À, kinh nghiệm làm người Lebanon thì như thế nào? Hay người thổ dân Úc sống ra sao?” Chúng tôi không bao giờ nói về những điều này. Nên Khoa nghĩ, “Thôi thì hãy tránh những câu chuyện này trong phim và đi vào những điểm chung.”

TG: Những điểm chung đưa chúng ta gần nhau!

KD: Vâng. Đó là phương cách mà chúng tôi đã vật lộn với vấn đề chủng tộc trong phim này.

TG: Có được một kinh nghiệm sống giữa bạn bè đa chủng là một điều may mắn.

KD: Vâng, đúng thế. Và đó cũng là cách mà Khoa nghĩ chúng ta có thể hướng đến: nhắm vào những điểm mạnh chung, thay vì những dị biệt. Và Khoa nghĩ cho dù chúng ta đề cập đến sắc tộc, văn hóa, tôn giáo, hay những lãnh vực khác, khi chúng ta nói đến sự khác biệt, thì chúng ta có thể tạo nên sự ngăn cách. Nhưng bằng cách chú tâm vào những điểm mạnh, những điểm chung, chúng ta có thể cùng nhau đạt đến bất cứ mục đích nào. Và đó là câu trả lời cho phần đầu của câu hỏi của Trangđài (Khoa cười).

TG: Cám ơn Khoa. Câu hỏi thứ hai liên quan đến giai cấp. Khi nói đến kinh nghiệm con người, thì chúng ta cần nói đến những điều kiện sống thực tế, đến hoàn cảnh sống thường nhật của con người trong những tầng lớp khác nhau. Khoa đã mô tả thật cách sinh động những điều kiện sống ấy. Có những giây phút hóm hỉnh trong phim khi ống kính rọi vào hình ảnh thực tế của tầng lớp lao động. Nhưng đồng thời, cái thực tế ấy đã lôi cuốn và chinh phục khán giả. Khoa đã sử dụng sự hài hước một cách tài tình. Xin Khoa nói về giai cấp và nụ cười.

KD: Trong bất cứ quốc gia hay khu vực chính nào, thường có nhiều người từ mọi thành phần giai cấp chung sống trong một môi trường, một không gian nhất định. Bộ phim, qua nhiều cách, thể hiện những kinh nghiệm và ý chí vượt qua khó khăn, bất cứ là khó khăn nào. Và một trở ngại mà những người thanh niên trẻ đối diện là họ đến từ một tầng lớp khác, một giai cấp thấp, một giai cấp nghèo hơn, và một lần nữa, bộ phim không chú trọng vào điều này. Nếu ta tập trung vào điều đó, nó sẽ trở thành yếu điểm. Nhưng hãy chấp nhận và hãy hãnh diện vì giai cấp của mình. Tập trung vào sức mạnh của mình, vào những gì mình có, và đó là cách duy nhất mình có thể vươn tới, và có thể đạt đến những ước mơ.

TG: Đó là sức chịu đựng của con người, tiềm năng của con người, trong mỗi cá nhân.

KD: Vâng, đó là một bộ phim về việc đạt đến tiềm năng của mình, cho dù mình thuộc tầng lớp xã hội nào và cho dù có những khác biệt giai cấp đi nữa. Khi mọi người ở trên sân chơi, những dị biệt đều biến mất.

TG: Mọi người cùng cộng tác để đạt đến một mục đích chung.

KD: Đúng vậy, cùng đạt đến một mục đích chung. Và mọi người đều bình đẳng, trên một sân chơi dân chủ. Khoa không nhìn cuộc đời một cách quá nghiêm túc, và một điều rất quan trọng mà tất cả chúng ta có thể học là tự trào và không nhìn cuộc sống của mình một cách quá nghiêm túc. Trong phim này cũng vậy, có cả một chủ đề xoay quanh câu hỏi, “Tại sao chúng ta làm như vậy? Tại sao chúng ta làm như vậy?” Bởi vì cuối cùng, tất cả chỉ quy về việc đi tìm niềm vui, vẻ đẹp, sự an lạc trong cuộc sống, và theo đuổi những điều đó.

TG: Để có hạnh phúc là một việc quan trọng.

KD: Vâng, đúng như vậy.

TG: Câu hỏi thứ ba liên quan đến giới tính. Như Trangđài có nhắc qua, thể thao là một lãnh vực do nam chiếm lĩnh và bộ phim xoay quanh đề tài đó. Nhưng cùng lúc, trong phim cũng có rất nhiều giây phút nhẹ nhàng, ngay cả với các thanh niên, như lúc họ cùng đi tìm con rùa cho cô bé. Khoa đã làm thế nào để đạt đến điều này?

KD: Các vai trong phim hầu hết là nam, nhưng chính những người nữ trong cuộc đời của họ - hay sự vắng mặt của những người nữ này – là động lực thúc đẩy và ảnh hưởng họ trong nhiều mặt. Như Ba Mẹ của Luke...

TG: Lực phải không? Khoa đã Anh ngữ hoá cái tên này.

KD: Đúng rồi (cả hai cùng cười).

TG: Anh ấy ở nhà tên Lực, ở trường tên Luke.

KD: Yeah, yeah! Nên rất thú vị, vì anh ấy được đổi tên của mình. Anh ấy chăm sóc cho em gái. Và mặc dù em gái còn nhỏ hơn Lực rất nhiều, nhưng cô bé lại trưởng thành hơn anh mình.

TG: Về mặt tình cảm.

KD: Vâng, về mặt tình cảm. Nói cho cùng, thì đây là một bộ him về sự trưởng thành của Lực.

TG: Mời Khoa nói về người mẹ. Khoa đã đến với nhân vật đó như thế nào? Sự mất mát là một đề tài nổi bật trong kinh nghiệm của người Việt hải ngoại.

KD: Đúng vậy. Trong nhiều cách, bộ phim nói về hai anh em mồ côi mẹ. Họ cố gắng cùng nhau tạo dựng một cuộc sống, họ cố gắng tìm cho mình một chỗ đứng trong xã hội. Và trong một cách nào đó, người mẹ đã đại diện cho tất cả những gì họ đã mất, dù đó là quê hương đầu tiên, hay là chính người mẹ đẻ của họ.

TG: Nên hình ảnh người mẹ mang cả tính cách biểu tưởng và thực tế.

KD: Vâng. Đây là bộ phim về việc chấp nhận những gì mình đã mất, và cố tìm một chỗ cho chính mình trong thế giới mình đang sống.

TG: Để tìm một mái ấm, dù nó ở bất cứ đâu.

KD: Vâng, tìm về nhà. Ở cuối phim, họ rất hãnh diện với nơi họ đang sinh sống và mái nhà của họ. Và như một đội banh, họ cùng tạo nên một thương nghiệp, và cuối cùng tìm thấy mái ấm thật sự của mình.

Trangđài

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn