01 Tháng Mười Hai 20152:57 CH(Xem: 5806)
(Cảm nhận của Trịnh Y Thư nhân đọc tập truyện “Gió mỗi ngày một chiều thổi” của nhà văn Nguyễn Thị Hoàng Bắc). Đọc tập truyện “Gió mỗi ngày một chiều thổi” (Sống xuất bản, 2015) của nhà văn nữ Nguyễn Thị Hoàng Bắc, bạn đừng chờ đợi một câu chuyện với tình tiết lâm li, éo le, gay cấn hoặc có hậu; thậm chí, một câu chuyện có đầu có đuôi cũng chẳng có cho bạn nhẩn nha đọc những khi nhàn tản. Cũng chẳng có bao nhiêu bài học luân lí ở đây, một mẫu mực đạo đức lại càng hiếm hoi.
22 Tháng Mười 20154:35 CH(Xem: 16508)
A fragmentary novel You may be disturbed by fabulous stories and discrete patches of fates which are like a melancholy dream you could hardly recount fully after waking up.
07 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 4914)
Đây là cuốn hồi ký mà cũng là sử liệu đáng quý từ một sử gia chân thật, và một chính trị gia bất đắc dĩ, về một giai đoạn nhiễu nhương và bi thương của đất nước. Trần Trọng Kim kể lại mọi sự một cách chân phương với văn phong đơn giản súc tích cố hữu. Nhưng cũng có sự phê phán đĩnh đạc về thái độ của người Nhật, người Pháp, về tư cách và khả năng của nhiều nhân vật nổi tiếng thời đó, từ Hoàng đế Bảo Đại cho tới các lãnh tụ phe quốc gia và những kẻ trở cờ ở giữa. Lời phê phán xác đáng nhất, mang tính chất tiên tri và có giá trị cho đến ngày nay, được Trần Trọng Kim giành cho người cộng sản. Cho cái tội cõng rắn cắn gà nhà...
07 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 4503)
Chính vì những cảnh đời đa đoan này mà tôi phải viết. Không viết thì phí đi, bạn bè bảo tôi như vậy. Thế là tôi viết, và đến bây giờ coi như xong, nhưng chắc rằng chưa đủ. Xem lại chợt thấy bùi ngùi và thương thân. Bao năm tháng tột cùng của cực khổ và gian nan, đầy dẫy tủi nhục để viết được chừng này? Thấy mình tội nghiệp lạ lùng. Rồi kết quả ra sao? Coi chừng lại bị đụng chạm, lôi thôi với chính phủ thì thật là khốn nạn! Người lính đánh máy hộ cảnh cáo.
26 Tháng Ba 201512:00 SA(Xem: 4616)
Anh ra khỏi 9 cây số đường kinh hoàng, đến La Vang Thượng, xuống đi bộ vào La Vang Chính Tòa, nơi Tiểu Đoàn 11 Dù đang chiếm giữ. Hai cây số đường đất giữa ruộng lúa xanh cỏ, anh đi như người sống sót độc nhất sau trận bão lửa đã thiêu hủy hết loài người. Đường vắng, trời ủ giông, đất dưới chân mềm mềm theo mỗi bước đi, gió mát và không khí thênh thang. Anh ngồi xuống vệ đường bỏ tay xuống ao nước kỳ cọ từng ngón một. Anh muốn tẩy một phần sự chết bao quanh? Có cảm giác lạ: Anh vừa phạm tội. Tội được sống.

Chuyện dài Jane Fonda

04 Tháng Ba 201512:00 SA(Xem: 3566)

chuyen_dai_jane_fonda-01-content

Tấm hình lịch sử Jane Fonda hay Hanoi Jane ở Hà Nội 1972.

Cuối tháng 1/2015, theo tin từ Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA), nữ tài tử Jane Fonda lại một lần nữa lên tiếng nhìn nhận sự sai lầm của bà về những bức ảnh bà đã chụp ở Hà Nội trong lúc bà sang Việt Nam vào năm 1972 để bày tỏ sự phản đối của bà đối với Hoa Kỳ tham chiến ở Việt Nam.

Bà Jane Fonda đã phát biểu như vậy tại một trung tâm nghệ thuật ở tiểu bang Maryland. Bà nói, bà cảm thấy buồn vì thấu hiểu được nỗi đau của các cựu chiến binh. “Tôi đã phạm một lỗi lầm lớn khiến cho nhiều người nghĩ là tôi chống đối binh sĩ Mỹ”. Đây không phải là lần đầu tiên bà Jane Fonda lên tiếng xin lỗi các cựu chiến binh Mỹ về hành động của bà trong chiến tranh Việt Nam. Trong khi bà Jane Fonda phát biểu như vậy ở bên trong hội trường, ở bên ngoài có khoảng vài chục cựu chiến binh Mỹ đã biểu tình để phản đối bà.

 

Từ Jane Fonda đến Hanoi Jane

Jane Fonda tên chính thức là Jayne Seymour Fonda, sinh ngày 21 tháng 12 năm 1937 tại thành phố New York. Bà từng là một nữ tài tử điện ảnh nổi tiếng của Hollywood, đã hai lần đoạt giải Oscar vào những năm 1971 và 1978. Bà cũng là con của tài tử kiêm đạo diễn nổi tiếng Henry Fonda. Vào năm 1972, bà tham gia phong trào phản đối chiến tranh Việt Nam đang rầm rộ ở Mỹ và đã đi đến Hà Nội để bày tỏ sự ủng hộ việc phản đối này. Tại đây, bà đã đi thăm những nơi bị bom Mỹ tàn phá, gặp gỡ một số tù binh Mỹ đang bị giam giữ ở Hà Nội và đến viếng một đơn vị phòng không của cộng sản Bắc Việt.

Tại nơi sau này, bà đã đội nón sắt và chụp hình bên một khẩu súng phòng không của cộng sản. Và không chỉ chụp hình, bà còn làm dáng nheo mắt bên ống nhắm của khẩu súng phòng không. Dĩ nhiên, những tấm hình này sau đó đã được cộng sản Bắc Việt khai thác triệt để; và cũng chính bởi những tấm hình này, bà đã bị các cựu chiến binh Mỹ kết án bà là kẻ phản quốc (traitor). Họ nói bà là kẻ đã giết hại (murderer) các binh sĩ Mỹ, hay nói theo cách nói của người Việt là “đâm sau lưng chiến sĩ”, và đặt cho bà cái tên “Hanoi Jane”.

Kể từ sau sự kiện “Hanoi Jane” đó, Jane Fonda luôn luôn là đề tài bị đem ra công kích và lên án, nhất là trong giới cựu chiến binh Việt Nam (người Mỹ gọi các cựu chiến binh tham chiến tại Việt Nam là Vietnam veterans). Việc này đã khiến cho vào năm 1988, bà phải lên tiếng xin lỗi trong một cuộc phỏng vấn truyền hình của bà Barbara Walters. Bà nói: “Tôi muốn xin lỗi họ (các cựu chiến binh VN) và gia đình họ... Tôi sẽ ân hận đi xuống mồ với tấm hình tôi bên khẩu súng phòng không, giống như tôi đang bắn các máy bay Mỹ. Nó làm đau lòng các binh sĩ Mỹ. Nó đã khơi dậy lòng hận thù. Đó là điều thật khủng khiếp mà tôi đã làm. Nó thật là thiếu suy nghĩ”.

Mặc dù đã nói xin lỗi như vậy, nhưng vào năm 2005, khi trả lời phỏng vấn trong chương trình “60 Phút” (60 Minutes), Jane Fonda lại nói khác. Bà nói bà không hối hận về chuyến đi đến Hà Nội năm 1972; bà chỉ lấy làm tiếc rằng bà đã để cho chụp ảnh bên khẩu súng phòng không mà bà nói là đã bị bọn cộng sản Bắc Việt lợi dụng sắp đặt trước.

 

Jane Fonda tái xuất giang hồ

chuyen_dai_jane_fonda-02-content

Cảnh trong phim The Butler: Hàng trước: Jane Fonda (giữa) trong vai đệ nhất phu nhân Nancy Reagan, và Alan Rickman (phải) trong vai tổng thống Ronald Reagan.

Trước những lời công kích thậm tệ, vào đầu thập niên 1990, Jane Fonda tuyên bố nghỉ hưu khỏi các hoạt động điện ảnh. Từ đó, bà chuyển sang thực hiện những cuốn phim video về thể dục thẩm mỹ cho phụ nữ trong đó bà đảm nhiệm vai trò vừa là huấn luyện viên vừa là nhà sản xuất. Mặc dù tuyên bố nghỉ hưu từ thập niên 1990, nhưng vào năm 2005, Jane Fonda lại tái xuất giang hồ trở lại với điện ảnh qua cuốn phim Monster-in-Law; và sau đó xuất hiện trở lại trong một vài phim khác nhưng không được chú ý lắm cho đến khi bà tham gia cuốn phim “The Butler” (Người hầu rượu) trong năm 2013.

The Butler” là cuốn phim của Hollywood lấy cảm hứng về cuộc đời của một người hầu rượu gốc Phi châu làm việc tại Tòa Bạch Ốc trong 34 năm, qua tám đời tổng thống Hoa Kỳ, kể từ tổng thống Harry Truman cho đến tổng thống Ronald Reagan. Người hầu rượu đó là Eugene Allen, một chứng nhân lịch sử đã chứng kiến nhiều thế sự thăng trầm của đất nước Hoa Kỳ: từ sau thế chiến II đến chiến tranh VN, từ phong trào phản chiến đến phong trào đấu tranh đòi dân quyền, từ thời kỳ chiến tranh lạnh đến hậu chiến tranh VN,... Tuy nhiên, trong phim nhân vật này được hư cấu để trở thành nhân vật Cecil Gaines do nam tài tử da màu nổi tiếng Forest Whitaker (từng đoạt giải Oscar) đóng. Cuốn phim, ngoài sự có mặt của Jane Fonda, còn có Oprah Winfrey, và được đạo diễn bởi Lee Daniels.

Trong phim “The Butler”, Jane Fonda đóng vai đệ nhất phu nhân Nancy Reagan (vợ TT Ronald Reagan). Vai diễn này đã làm cho dư luận, nhất là giới “Vietnam Veterans”, bất bình phản đối, thậm chí đòi tẩy chay phim này. Họ nói Jane Fonda, một kẻ “phản quốc”, không xứng đáng được thủ diễn vai đệ nhất phu nhân Nancy Reagan, người được cả nước Mỹ yêu mến. Họ vẫn chưa quên những hành động phản chiến của bà trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam.

 

Những phản ứng với Jane Fonda

chuyen_dai_jane_fonda-03-content

Các cựu chiến binh Mỹ biểu tình phản đối Jane Fonda trước trung tâm nghệ thuật ở Maryland ngày 16/01/2015.

Chiến tranh Việt Nam đã chấm dứt trên 40 năm. Người ta vẫn tưởng, một thời gian đã khá dài sau khi chiến tranh chấm dứt, câu chuyện về cô đào Jane Fonda như trên đã bị chìm sâu vào quên lãng trong dư luận. Nhưng thực tế đã không như mọi người vẫn nghĩ. Đối với các cựu chiến binh (Mỹ) Việt Nam, cái tên Jane Fonda hay “Hanoi Jane” thực sự vẫn không bao giờ phai mờ trong ký ức đớn đau của họ. Họ không quên hình ảnh Jane Fonda ngồi bên cỗ súng phòng không tươi cười bên kẻ thù của họ là những người lính Bắc Việt như đang nhắm bắn họ. Họ cũng không quên bà đã từng gọi họ là những “tội phạm chiến tranh”. Một số người trong số họ còn tức giận hơn bởi cũng chính vì bà mà họ đã bị cộng sản hành hạ sau khi tin tưởng trao cho bà một số thư từ nhờ bà chuyển cho thân nhân ở Mỹ khi bà đến Hà Nội nhưng không ngờ bà lại đem những lá thư này trao cho bọn cai tù cộng sản. Mặc dù nhiều cựu chiến binh Việt Nam tố cáo bà như vậy, nhưng bà đã phủ nhận và nói đó là một sự bịa đặt?

Quả thật các cựu chiến binh Mỹ khó lòng quên và tha thứ cho hành động phản bội của Jane Fonda. Vì vậy đã có một giai thoại kể rằng, vào một ngày nọ, Jane Fonda và người chồng trước là tỷ phú Ted Turner (chủ nhân sáng lập đài truyền hình CNN) bước vào một nhà hàng ở Montana. Vì không đặt bàn trước nên nhân viên nhà hàng nói họ phải chờ khoảng 45 phút. Nghĩ rằng mình là những nhân vật quan trọng nổi tiếng nên phải được ưu tiên, họ đòi gặp viên quản lý và phàn nàn về chuyện người nhân viên nhà hàng không biết họ là ai để sắp bàn ưu tiên cho họ. Nhưng người quản lý này cũng trả lời, họ phải chờ 45 phút như những người khác. Jane Fonda tức giận đòi gặp chủ nhân nhà hàng và nói: “Ông có biết tôi là ai không?” (Do you know who I am?). Người chủ nhân của nhà hàng này, vốn là một cựu chiến binh Việt Nam, sau khi nhìn cả hai đã trả lời rằng: “Có, tôi biết chớ. Nhưng, bà cũng có biết tôi là ai không? Tôi là chủ nhân của nhà hàng này và là một cựu chiến binh Việt Nam. Bà sẽ không chỉ không có bàn trước những người bạn và người khách của tôi ở đây lúc này, mà bà còn sẽ không có bàn ăn ở trong nhà hàng của tôi đêm nay hay bất cứ đêm nào khác. Kính chào bà”.

Câu chuyện trên thực hư ra sao, không rõ, nhưng nó đã được lưu truyền trên mạng khá lâu. Nó có thể chỉ là một tin giả (hoax) để nói lên sự chống đối và bất mãn cực độ của các cựu chiến binh Mỹ đối với Jane Fonda. Các cựu chiến binh Mỹ, nhất là các cựu chiến binh VN, không thể nào chấp nhận kẻ đã phản bội tổ quốc như Jane Fonda lại đóng vai bà Nancy Reagan (trong phim The Butler), một đệ nhất phu nhân rất được dân chúng Hoa Kỳ yêu mến. Mặc dù Jane Fonda đã nhiều lần lên tiếng xin lỗi, nhưng họ nghĩ là bà không thật lòng. Bằng chứng là trong buổi chiếu ra mắt phim “The Butler” ở New York, Jane Fonda đã mặc một chiếc áo thun có in hàng chữ “Hanoi Jane”. Việc này chẳng khác nào bà đang khiêu khích nhắc lại chuyện cũ trong khi bà đã từng lên tiếng xin lỗi họ. Những hành động như vậy chứng tỏ những lời xin lỗi của bà trước đây đã không thật lòng và chỉ là những lời giả dối.

Hơn 40 năm đã trôi qua kể từ sau khi Jane Fonda đến Hà Nội, mặc dù đã nhiều lần bà lên tiếng xin lỗi về việc làm sai lầm của bà, nhưng các cựu chiến binh Mỹ dường như vẫn chẳng thể nào quên được hành động “đâm sau lưng chiến sĩ” của bà trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam. Chẳng thế mà một trong những cựu chiến binh Mỹ trong cuộc biểu tình đứng ở bên ngoài tòa nhà nghệ thuật ở Maryland hôm 16/01/2015 đã mang theo tấm biểu ngữ: “Jane Fonda: Forgive? Maybe. Forget? Never”. [tạm dịch: Jane Fonda: (chúng tôi) có thể tha thứ; (nhưng) chẳng thể nào quên].

Đối với cộng đồng người Việt (tị nạn cộng sản), những hành động tiếp tay cho cộng sản như của Jane Fonda như vậy dĩ nhiên từ lâu đã không bao giờ được hoan nghênh.

Toàn Như

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn