01 Tháng Mười Hai 20152:57 CH(Xem: 5905)
(Cảm nhận của Trịnh Y Thư nhân đọc tập truyện “Gió mỗi ngày một chiều thổi” của nhà văn Nguyễn Thị Hoàng Bắc). Đọc tập truyện “Gió mỗi ngày một chiều thổi” (Sống xuất bản, 2015) của nhà văn nữ Nguyễn Thị Hoàng Bắc, bạn đừng chờ đợi một câu chuyện với tình tiết lâm li, éo le, gay cấn hoặc có hậu; thậm chí, một câu chuyện có đầu có đuôi cũng chẳng có cho bạn nhẩn nha đọc những khi nhàn tản. Cũng chẳng có bao nhiêu bài học luân lí ở đây, một mẫu mực đạo đức lại càng hiếm hoi.
22 Tháng Mười 20154:35 CH(Xem: 16588)
A fragmentary novel You may be disturbed by fabulous stories and discrete patches of fates which are like a melancholy dream you could hardly recount fully after waking up.
07 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 4975)
Đây là cuốn hồi ký mà cũng là sử liệu đáng quý từ một sử gia chân thật, và một chính trị gia bất đắc dĩ, về một giai đoạn nhiễu nhương và bi thương của đất nước. Trần Trọng Kim kể lại mọi sự một cách chân phương với văn phong đơn giản súc tích cố hữu. Nhưng cũng có sự phê phán đĩnh đạc về thái độ của người Nhật, người Pháp, về tư cách và khả năng của nhiều nhân vật nổi tiếng thời đó, từ Hoàng đế Bảo Đại cho tới các lãnh tụ phe quốc gia và những kẻ trở cờ ở giữa. Lời phê phán xác đáng nhất, mang tính chất tiên tri và có giá trị cho đến ngày nay, được Trần Trọng Kim giành cho người cộng sản. Cho cái tội cõng rắn cắn gà nhà...
07 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 4561)
Chính vì những cảnh đời đa đoan này mà tôi phải viết. Không viết thì phí đi, bạn bè bảo tôi như vậy. Thế là tôi viết, và đến bây giờ coi như xong, nhưng chắc rằng chưa đủ. Xem lại chợt thấy bùi ngùi và thương thân. Bao năm tháng tột cùng của cực khổ và gian nan, đầy dẫy tủi nhục để viết được chừng này? Thấy mình tội nghiệp lạ lùng. Rồi kết quả ra sao? Coi chừng lại bị đụng chạm, lôi thôi với chính phủ thì thật là khốn nạn! Người lính đánh máy hộ cảnh cáo.
26 Tháng Ba 201512:00 SA(Xem: 4668)
Anh ra khỏi 9 cây số đường kinh hoàng, đến La Vang Thượng, xuống đi bộ vào La Vang Chính Tòa, nơi Tiểu Đoàn 11 Dù đang chiếm giữ. Hai cây số đường đất giữa ruộng lúa xanh cỏ, anh đi như người sống sót độc nhất sau trận bão lửa đã thiêu hủy hết loài người. Đường vắng, trời ủ giông, đất dưới chân mềm mềm theo mỗi bước đi, gió mát và không khí thênh thang. Anh ngồi xuống vệ đường bỏ tay xuống ao nước kỳ cọ từng ngón một. Anh muốn tẩy một phần sự chết bao quanh? Có cảm giác lạ: Anh vừa phạm tội. Tội được sống.

Những điều cần biết khi mua cổ phiếu

08 Tháng Chín 201510:17 CH(Xem: 1240)
blank 

Sự tụt giảm trầm trọng của thị trường chứng khoán Trung Quốc gần đây đã khiến 200 triệu dân TQ thua lỗ nặng nề, thậm chí phải phá sản. Có lẽ đây là dấu hiệu khởi đầu cho sự tan vỡ của kinh tế TQ. Đặc điểm của thị trường chứng khoán TQ là đến 80-90% do cá nhân đầu tư, trái ngược với Hoa Kỳ, Âu Châu và Nhật, đa số là do các công ty hay các quỹ đầu tư (investment fund) mua bán stock, tư nhân thì ít hơn. Lý do tỷ lệ đầu tư từ cá nhân ở TQ cao là do chính quyền khuyến khích và nới lỏng luật vay tiền để mua cổ phiếu. Kiểu mua trước trả sau này gọi là ‘margin’. Nhờ thế nên dân Tàu cứ ‘vô tư’ nhào vô mua stock. Đến khi thị trường chứng khoán sụp đổ thì ảnh hưởng trực tiếp và lớn lao đến cả trăm triệu người chơi stock, khiến những người này nghèo đi, không còn tiền mua sắm, làm kinh tế tiêu thụ nội địa suy giảm.

Ở Mỹ nhiều công nhân làm cho hãng sở có quyền mua bán cổ phiếu của công ty. Vào giữa thập niên 1990 việc tư nhân mua bán cổ phiếu có xu hướng gia tăng do sự bùng nổ của ngành kỹ thuật điện tử và vi tính. Nhờ đó nhiều người đã nhanh chóng làm giàu và không lâu sau đó cũng có kẻ trở nên trắng tay, trong đó có cả người Việt.

Việc đầu tư vào chứng khoán và mua bán cổ phiếu là sự đầu cơ có nhiều rủi ro, đòi hỏi kiến thức về tài chánh, kinh tế, và bỏ ra khá nhiều thời gian. Nhiều người không có điều kiện về các yếu tố này nên thường mua các quỹ đầu tư (investment fund) do các chuyên gia chọn cổ phiếu và quản lý. Người đầu tư phải chịu khó đọc tài liệu trên mạng và tìm hiểu tường tận về các công ty nếu muốn mua cổ phiếu của họ. Ngay cả nhà đầu tư lừng danh và tỷ phú người Mỹ, Warren Buffet cũng từng nói rằng ông không bao giờ đầu tư vào những gì ông không biết. Không có loại cổ phiếu nào là chắc ăn, nhưng nếu chịu tuân theo một số quy tắc căn bản sau đây thì có thể kiếm thêm tiền để nghỉ hưu và giảm rủi ro thua lỗ lớn.

 

 Nguồn Kinh doanh

Điều này đơn giản là phải biết công ty đó kinh doanh về cái gì? Là nhà sản xuất, phân phối, trung gian, bán lẻ, vv... Thông tin này thường có thể tìm được trong trang mạng của công ty. Kế đến là tìm hiểu liệu công ty có tiềm năng sinh lời hay không. Việc này đòi hỏi phải xem xét những con số thu nhập của công ty. Có thể đọc các báo cáo về kết quả kinh doanh (financial report) hàng quý và hàng năm để biết thu nhập ròng của công ty là bao nhiêu, theo tổng số và trên mỗi cổ phần.

Ở Mỹ các công ty giao dịch trên sàn chứng khoán bắt buộc phải công bố bản báo cáo chi tiết về tài chánh cho biết doanh thu, lợi nhuận, hay thua lỗ hàng quý và hàng năm. Cố gắng đọc càng nhiều báo cáo càng tốt, nếu không thì ít nhất cũng nên đọc báo cáo mới nhất. Những thứ cần chú ý trong báo cáo là: bản cân đối kế toán (balance sheet), đặc biệt là công ty có vay tiền để kinh doanh hay đang thiếu nợ nhiều so với lợi nhuận hay không.

Nên nhớ hầu hết mọi công ty đều thiếu nợ, ngay cả các công ty giàu có. Con số đáng chú ý gọi là tỷ lệ Nợ/Vốn sở hữu (Debt to equity ratio), số càng cao, nợ càng nhiều. Nếu muốn đầu tư vào một công ty có mức độ rủi ro thấp, hãy tìm những công ty có tỷ lệ Nợ/Vốn sở hữu từ 0.3 trở xuống. Tuy nhiên có nhiều ngành luôn được chấp nhận là có tỷ lệ nợ cao ví dụ như ngành xây cất, chế thuốc, vv...

Tiếp theo là chú ý đến khoản chi tiêu cho việc nghiên cứu và phát triển (research and development) và số hàng tồn kho (inventory), nếu số hàng tồn kho tăng so với năm ngoái thì đó là dấu hiệu cho thấy việc kinh doanh đã giảm.

 

Thành tích và Triển vọng kinh doanh

Công ty đó có một lịch sử tăng trưởng lợi nhuận ổn định hay không? Nếu có thì liệu có thể duy trì tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ hay không? Mức độ biến động của lợi nhuận là thế nào? Mọi công ty đều có thể trải qua những giai đoạn bị mất giá cổ phiếu. Đó là điều tự nhiên, đặc biệt với tình hình kinh tế khó khăn và nhiều biến động như hiện nay. Thay vào việc chỉ nhìn giá trị của cổ phiếu, hãy nhìn vào tính ổn định chung trong điều kiện kinh tế. Đọc tài liệu phân tích và bình luận có thể giúp hiểu về triển vọng kinh doanh của công ty.

 

Giá cổ phiếu

Thị trường định giá cho một cổ phiếu dựa trên lợi nhuận hiện tại và mức tăng trưởng trong tương lai. Tuy nhiên cũng có lúc cổ phiếu được định giá quá cao (overvalue) dựa vào triển vọng hoặc lạc quan không thực tế. Trường hợp này thường thấy với các công ty chế thuốc (pharmaceutical company), ví dụ một công ty đang chế thuốc trị ung thư, qua hai lần thí nghiệm lâm sàng (clinical trial) đều có kết quả khả quan; clinical trial là cho người bệnh dùng thử thuốc. Cứ mỗi lần có kết quả khả quan thì giá cổ phiếu sẽ tăng dựa trên sự kỳ vọng rằng thuốc có tác dụng trị bệnh cao.

Tiếp theo là đợt thí nghiệm cuối cùng rồi công ty sẽ nộp đơn để Cơ quan FDA phê chuẩn cho bán trên thị trường. Nhưng nếu lỡ đợt thí nghiệm cuối cùng không mang đến kết quả mong muốn hoặc FDA không chấp thuận cho bán vì lý do an toàn thì giá cổ phiếu sẽ sụt thê thảm.

Hai phương pháp có thể giúp xác định giá trị của cổ phiếu là: thị giá trên lợi nhuận (Price to Earnings, thường viết tắt là P/E) và thị giá trên mức tăng trưởng (PEG, Price to Earnings growth ratio). Cả hai số này được liệt kê cùng với giá bán.

Chỉ số P/E được xem là một trong những yếu tố quan trọng nhất khi phân tích giá trị đầu tư. Nếu cổ phiếu của công ty đang được bán với giá $40 và thu nhập trên một cổ phiếu là $2.5 thì số P/E sẽ là 16. Chỉ số P/E càng cao, kỳ vọng vào sự tăng trưởng của cổ phiếu trong tương lai càng lớn. Không nên chỉ dựa vào yếu tố này, sẽ có ích hơn nếu so sánh với chỉ số P/E của các công ty trong cùng ngành. Người ta thường lựa chọn những cổ phiếu có chỉ số PEG bằng hoặc gần bằng 1.

 

Đối thủ cạnh tranh

Ít có công ty nào có thể độc chiếm thị trường vì kinh tế tư bản chủ yếu là dựa trên sự cạnh tranh. Vì thế trước khi mua cổ phiếu phải biết vị trí của công ty trong ngành so với các đối thủ cạnh tranh. Câu hỏi đáng suy ngẫm là vị trí cạnh tranh của công ty đó có vững vàng hay không. Ví dụ hãng Coca Cola và Pepsi là hai công ty sản xuất nước uống lớn được biết trên khắp thế giới và đối thủ cạnh tranh mãnh liệt, cả hai đều muốn giành giật thị trường của nhau.

Ngoài ra cũng nên để ý đến các đối thủ cạnh tranh ở nước ngoài vì bất cứ lúc nào họ cũng có thể lấn vào thị trường nội địa. Cũng không nên bỏ qua các công ty nhỏ có triển vọng trở thành một thế lực trong ngành. Đã từng có vô số các công ty nhỏ không ai biết tên nhưng chỉ trong thời gian ngắn sau khi tung ra một sản phẩm ăn khách lại phất như diều.

 

Ban Điều hành

Tìm hiểu về các nhà lãnh đạo của công ty như Tổng Giám đốc điều hành (CEO), Giám đốc Tài chánh (CFO), và các nhân vật khác ở cấp quản lý và giám đốc. Trang mạng của công ty luôn có danh sách của các nhân viên cao cấp cùng thông tin cơ bản về chức vụ và thời gian làm việc với công ty. Ngoài trang mạng của công ty, cũng có thể tìm thêm các bài báo từ bên ngoài về họ. Nếu ban điều hành liên tục thay đổi hoặc các giám đốc thay phiên nghỉ việc đó là dấu hiệu không tốt về sự ổn định của công ty. Có thể nhân viên cao cấp biết được thông tin nội bộ gì đó mà người ngoài không biết.

 

Lỗi lầm thường mắc phải

Đừng bao giờ vay tiền để mua cổ phiếu. Chỉ nên dùng số tiền dư đang có hoặc tiền thưởng từ sở làm vào cuối năm. Nhiều nhà đầu tư bị thua lỗ vì đã mua cao bán thấp. Việc này thường xảy ra bởi tâm lý đám đông, nghĩa là thấy nhiều người ca tụng hoặc đổ xô mua một cổ phiếu ‘nóng’ nào đó thì bắt chước mua theo. Nếu mua cổ phiếu theo cách đó, cầu tăng sẽ đẩy giá cổ phiếu lên, tạo ra lợi nhuận khá cho những người mua cổ phiếu trước - thông thường những kẻ chuyên nghiệp đẩy giá cổ phiếu lên - sau đó bán đi làm giá cổ phiếu giảm xuống khiến những kẻ mua sau bị lỗ. Người mua sau có thể mua hố giá, thậm chí ôm cổ phiếu ở mức giá cao; đến khi thị trường biến động và giá cổ phiếu giảm thì lo sợ và lập tức bán.

Có câu ‘có gan làm giàu’ nhưng nhiều người yếu vía nên khi thấy giá sụt, sợ bị mất tiền nên vội bán đi. Đó chính là lỗi lầm khác khi chỉ biết nhìn giá lên xuống mà không cân nhắc đến xu hướng chung của thị trường.

Thêm một lỗi lầm nữa khi quyết định mua cổ phiếu là dựa trên cổ tức (dividend) được chia cho cổ đông. Nhiều người ham cổ tức cao nhưng một công ty chia cổ tức quá cao sẽ không tiếp tục tái đầu tư để phát triển. Hãy tìm công ty trả khiêm tốn, nhưng thường xuyên (và tăng) cổ tức theo thời gian. Sai lầm lớn khác theo thành ngữ tiếng Anh gọi là “put all your eggs in one basket” nghĩa là đánh cược kiểu “được ăn cả, ngã về không”. Vì sự an toàn, không nên dồn tiền vào bất cứ một cổ phần hơn 1/3 số tiền đang có. Thêm một sai lầm là thiếu kỷ luật. Phải có kế hoạch đầu tư rõ ràng và tuân thủ nó, nghĩa là sẵn sàng bán đi cổ phiếu nếu nó hạ dưới mức mình đã tự đặt ra.

Cuối cùng hãy nhớ rằng đầu tư cổ phiếu đòi hỏi sự trau dồi kiến thức không ngừng như qua sách vở, tham dự các khóa học, buổi thuyết trình. Để tránh mất tiền có thể thực tập đầu tư bằng cách mua cổ phiếu qua một trương mục ảo. Trương mục này sẽ lời hay lỗ theo thị trường chỉ có điều là không dùng tiền thật.

Diễm Quyên

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn