01 Tháng Mười Hai 20152:57 CH(Xem: 5298)
(Cảm nhận của Trịnh Y Thư nhân đọc tập truyện “Gió mỗi ngày một chiều thổi” của nhà văn Nguyễn Thị Hoàng Bắc). Đọc tập truyện “Gió mỗi ngày một chiều thổi” (Sống xuất bản, 2015) của nhà văn nữ Nguyễn Thị Hoàng Bắc, bạn đừng chờ đợi một câu chuyện với tình tiết lâm li, éo le, gay cấn hoặc có hậu; thậm chí, một câu chuyện có đầu có đuôi cũng chẳng có cho bạn nhẩn nha đọc những khi nhàn tản. Cũng chẳng có bao nhiêu bài học luân lí ở đây, một mẫu mực đạo đức lại càng hiếm hoi.
22 Tháng Mười 20154:35 CH(Xem: 15966)
A fragmentary novel You may be disturbed by fabulous stories and discrete patches of fates which are like a melancholy dream you could hardly recount fully after waking up.
07 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 4664)
Đây là cuốn hồi ký mà cũng là sử liệu đáng quý từ một sử gia chân thật, và một chính trị gia bất đắc dĩ, về một giai đoạn nhiễu nhương và bi thương của đất nước. Trần Trọng Kim kể lại mọi sự một cách chân phương với văn phong đơn giản súc tích cố hữu. Nhưng cũng có sự phê phán đĩnh đạc về thái độ của người Nhật, người Pháp, về tư cách và khả năng của nhiều nhân vật nổi tiếng thời đó, từ Hoàng đế Bảo Đại cho tới các lãnh tụ phe quốc gia và những kẻ trở cờ ở giữa. Lời phê phán xác đáng nhất, mang tính chất tiên tri và có giá trị cho đến ngày nay, được Trần Trọng Kim giành cho người cộng sản. Cho cái tội cõng rắn cắn gà nhà...
07 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 4277)
Chính vì những cảnh đời đa đoan này mà tôi phải viết. Không viết thì phí đi, bạn bè bảo tôi như vậy. Thế là tôi viết, và đến bây giờ coi như xong, nhưng chắc rằng chưa đủ. Xem lại chợt thấy bùi ngùi và thương thân. Bao năm tháng tột cùng của cực khổ và gian nan, đầy dẫy tủi nhục để viết được chừng này? Thấy mình tội nghiệp lạ lùng. Rồi kết quả ra sao? Coi chừng lại bị đụng chạm, lôi thôi với chính phủ thì thật là khốn nạn! Người lính đánh máy hộ cảnh cáo.
26 Tháng Ba 201512:00 SA(Xem: 4399)
Anh ra khỏi 9 cây số đường kinh hoàng, đến La Vang Thượng, xuống đi bộ vào La Vang Chính Tòa, nơi Tiểu Đoàn 11 Dù đang chiếm giữ. Hai cây số đường đất giữa ruộng lúa xanh cỏ, anh đi như người sống sót độc nhất sau trận bão lửa đã thiêu hủy hết loài người. Đường vắng, trời ủ giông, đất dưới chân mềm mềm theo mỗi bước đi, gió mát và không khí thênh thang. Anh ngồi xuống vệ đường bỏ tay xuống ao nước kỳ cọ từng ngón một. Anh muốn tẩy một phần sự chết bao quanh? Có cảm giác lạ: Anh vừa phạm tội. Tội được sống.

SỰ THẬT Ở TRÊN NGỌN!

05 Tháng Bảy 201212:00 SA(Xem: 10166)
su_that-contentTrước hết, tôi phải khẳng định một điều: nếu không có Việt Herald.com, đăng tải bài “Số báo 666” ngày 30 tháng 4 năm 2011 thì không bao giờ có bài báo này trên tuần báo Sống Magazine. Trang web của nhật báo Việt Herald có một bài viết không đề tên tác giả nào nói về chuyện ra đi của một số người vốn là những người từng xây dựng tờ báo này từ lúc đầu. Một bài có tính chất quan điểm nhằm cáo giác những người khác mà lại không đề tên tác giả hay tên của tờ báo là trái ngược với tiêu chuẩn mà Việt Herald đặt ra từ lúc đầu và chúng tôi phải tôn trọng nó trong suốt thời gian làm việc với Việt Herald. Đề tên tác giả vào một bài báo mang tính chất tố giác liên quan đến một số người chính là sự lương thiện tối thiểu mà người viết báo cần biểu lộ.

Mặc dù với lời lẽ chau chuốt, nhưng người viết bài báo “Số báo 666” của Việt Herald đã tỏ ra cay đắng vì những điều tác giả cho là một biến cố mới xảy ra cho tờ báo này. Tác giả gọi đây là “cuộc hành trình chuyển qua giai đọan đường dài”, và rằng, nếu không có bài báo của tác giả thì người ngoài không ai biết chuyện vừa xảy ra cho tờ Việt Herald. Tôi rất ngạc nhiên khi đọc đến đoạn văn có tính cách cáo giác và trong bài này tôi chỉ nói tới đoạn văn ấy mà thôi. 
Chuyện đi hay ở, làm việc hay không muốn làm việc với một tờ báo nào đó là chuyện rất bình thường, không nên gọi đó là biến cố vì theo nhà văn Bùi Bích Hà tổng thống một nước còn có thể thay thế được huống chi những người bình thường với công việc bình thường dù là làm báo. 

Thực tế, có nhiều nguyên nhân khiến một người hay nhiều người không thể cộng tác với một tờ báo nào đó dù mình cũng đã có thời gian góp công xây dựng nó. Một bằng chứng khác là nhà văn Bùi Bích Hà đã có thời gian dài cộng tác khá gắn bó với Đài Little Saigon Radio như thế mà cũng có lúc vẫn phải rời bỏ nó vì theo bà “nơi đó đã trở thành môi trường độc hại” không cộng tác được nữa. Việc không cộng tác của bà được loan báo công khai bằng một lời tuyên bố.
Nhưng với trường hợp tờ Việt Herald thì khác. Những người đã rời khỏi tờ Việt Herald không bao giờ có ý định tuyên bố một cách công khai như vậy vì cho rằng điều này sẽ gây trở ngại cho người mới tiếp nhận tờ báo. Họ chỉ mong tìm một cơ hội khác cho đời sống và nghề nghiệp của họ sau khi niềm tin vào nhà đầu tư mới và bà tân tổng giám đốc hoàn toàn sụp đổ, không còn cách gì cứu vãn được.

Nhưng do bài báo “Số báo 666” trên Việt Herald.com, trang web của nhật báo Việt Herald, trong đó tác giả chỉ nói tới một vài sự thật “ở trên ngọn” nhưng lại bỏ qua đi những “sự thật ở dưới gốc” khiến có thể gây cho dư luận sự ngộ nhận đối với những người mới rời bỏ tờ Việt Herald, tờ báo của chính họ chứ không phải của ai khác, cho nên tôi thấy cần phải bổ túc cho đầy đủ. Tôi cũng nhấn mạnh ở đây là tôi không viết bài này để phản bác những ai có trách nhiệm mới của tờ Việt Herald mà chỉ bổ túc những điều tác giả bài “Số báo 666” viết không chính xác, viết thiếu hay không viết.

Tôi xin trích dẫn một một đoạn trong bài “Số báo 666” trên Việt Herald.com như sau:

“Trước khi cuộc hành trình chuyển qua giai đoạn đường dài, đòi hỏi quyết tâm hơn ở đoàn người cùng tham gia chuyến đi, còn một lần gạn lọc gay gắt nữa để mỗi thành viên tự khẳng định mình. Những người mang nặng hành trang quá khứ, không thích nghi với kham khổ và sóng gió vùi dập, không chấp nhận trả giá cao cho lý tưởng chọn lựa ban đầu, để phương tiện quyết định mục tiêu và rời bỏ con thuyền…”

Thực tình, tôi không hiểu tác giả viết “cuộc hành trình chuyển qua giai đoạn đường dài, đòi hỏi quyết tâm hơn ở đoàn người cùng tham gia chuyến đi…” là ý tác giả muốn gì, hành trình chuyển qua giai đoạn đường dài là hành trình nào, và phải chăng giai đoạn của tờ Việt Herald trước khi xảy ra chuyện mọi người bỏ đi là đoạn đường ngắn ít chông gai hơn, không cần gạn lọc? Nếu quả thật tác giả có hậu ý này thì là một điều đáng tiếc, vì sự thật không phải như vậy. Do là người tham gia vào việc đặt những viên đá đầu tiền và xây dựng lên tờ Việt Herald, làm việc sát cánh với tất cả mọi người không kể ngày đêm nên tôi hiểu con đường chúng tôi đi đã đủ dài những gánh nặng khó khăn, và nếu không có quyết tâm, nhiều anh em đã phải bỏ cuộc từ lâu rồi chứ không phải chờ đến hai năm sau. 

Vị tân chủ tịch Hội Đồng Quản Trị tờ Việt Herald bây giờ, bà Bùi Bích Hà cũng đã từng là một nhân tố quan trọng trong nhóm xây dựng và quản trị tờ Việt Herald (bộ cũ) từ những ngày trứng nước, lẽ ra tác giả bài báo “Số báo 666” nên phỏng vấn bà để biết rõ trong suốt thời gian ấy bà đã làm những gì, đã chia sẻ với anh em ra sao trong cái phòng nóng như lò bánh mì trên đường Dillow trước khi đặt bút viết câu này.

Nhưng ở đời, trong xã hội và đời sống, một con thuyền đi ngược dòng chuyên chở đầy những khốn quẫn, người thuyền trưởng phải là người đủ nhân cách và lòng yêu thương đồng đội thì mới thúc đẩy được họ quyết vượt sóng. Việt Herald đã thay ngôi đổi chủ và người thuyền trưởng mới không gây được lòng tin cậy cho mọi người trên thuyền, không hề quan tâm đến đời sống của họ thì làm sao thúc đẩy họ phải quyết tâm hơn nữa để đi với mình? Con đường của tờ Việt Herald dài lắm, thật dài và phải leo nhiều con dốc từ lúc đầu và sẽ còn dài về sau này, chứ không phải chỉ dài bắt đầu từ lúc nhà đầu tư mới và tân thuyền trưởng Bùi Bích Hà điều khiển trực tiếp con thuyền Việt Herald đâu !

Lại còn gạn lọc nữa! Tác giả bài “Số báo 666” viết gì mà ghê thế? 

Từ ngữ “gạn lọc” thường gợi cho người ta một hình ảnh như thế này: một tổ chức ô hợp quá, hoạt động không hiệu quả nên phải gạn lọc (screening) và chỉ giữ lại những thành viên ưu tú đủ điều kiện hoạt động cho tổ chức. Nhưng riêng đối với trường hợp tờ Việt Herald vừa rồi thì không phải như vậy, không có chuyện gạn lọc vì còn ai đâu mà gạn với lọc. Có được ngần ấy người, làm việc cả 10 giờ một ngày mà hai ba tháng chưa được lãnh lương nhưng vẫn chưa tự động bỏ đi là tốt cho những người tiếp nhận cơ sở này rồi, còn nói chi đến lựa lọc nữa. 

Kể từ những tháng đầu của năm 2011, do không chạy được tiền để trả lương cho nhân viên, tòa soạn đã phải cho một số nghỉ việc, chỉ còn lại những người không thể cho nghỉ nếu muốn tờ báo tiếp tục đến tay độc giả. Những người ngồi lại cũng đã phải quyết tâm hơn và chịu đựng hơn trong tình hình tài chánh đen tối ấy tiếp tục là việc. Có ai hiểu được những người bỏ tờ Việt Herald ra đi đã phải cố gắng như thế nào, cắn răng chịu đựng như thế nào trong hoàn cảnh ấy để số báo tiếp tục ra đều đặn, không sa sút nội dung, nhưng kết quả vào cuối tháng khi gia đình hỏi lương để chi trả hóa đơn hàng ngày đều đã phải “lắc”? Người ngoài không hiểu là chuyện đã đành, nhưng tác giả bài báo “Số báo 666” vốn là người ở trong, khi viết ra thì phải hiểu điều đó chứ? Nếu không hiểu thì nên tìm những nhân chứng để phỏng vấn rồi hãy viết?!

Cá nhân tôi do làm việc hàng ngày với những phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên trình bày và là người luôn luôn sát cánh với chủ bút, tổng thư ký, trong suốt hai năm với biết bao nhiêu căng thẳng, khốn khó và vùi dập, tôi đã mang trong lòng một thứ cảm tình đặc biệt. Nó giống như hoàn cảnh làm việc mà tôi gặp thời còn làm tổng thư ký cho tờ Viễn Đông của nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang. Nó là một gia đình nhỏ, không phải đẹp như trong tranh vẽ. Vẫn có cãi lẫy, giận dữ, nhưng cuối cùng nhìn nhau bỏ qua. Chỉ một thời gian ngắn trước khi Đỗ Việt Anh, người thuyền trưởng mà chúng tôi quen gọi thân mật là Bí rời tờ báo vì “sức cùng lực tận” do “máu” đã đổ ra quá nhiều, anh đã nhờ tôi ngồi lại vai trò chủ bút một thời gian ngắn để giữ vững tinh thần anh em. Lúc đầu tôi từ chối vì tuổi tác và vấn đề sức khỏe, nhưng cuối cùng do nể bạn và thương các đồng nghiệp nên lại phải dính vô cho trọn tình, dù biết rằng câu “có thực mới vực được đạo” bao giờ cũng còn giá trị. 

Nhiệm vụ thường ngày của tôi là phụ giúp các bạn trẻ biên tập viên làm tin, bổ túc cho họ một số kiến thức mà họ thiếu nếu cần, thảo luận với tổng thư ký về những biến động thời sự quốc tế và Hoa Kỳ, Việt Nam. Do làm việc trong tình hình như vậy, tôi hiểu tâm tư và hoàn cảnh của từng nhân viên và tôi cũng biết rất rõ những khó khăn của họ: Chỉ sống bằng đồng lương của Việt Herald và nếu check lương đến chậm trễ, họ cũng không biết cách nào để chi trả tiền hóa đơn cho gia đình!

Hoàn cảnh sống của anh em trong tờ Việt Herald là như thế. Cho nên, thực tình mà nói, khi nhà văn Bùi Bích Hà với vai trò Tân Tổng Giám Đốc Việt Herald lúc đó loan báo có người muốn “cứu” tờ Việt Herald, chúng tôi cũng mừng. Tôi không là thành viên của Hội Đồng Quản Trị nên không biết nhà đầu tư mới này bỏ vào bao nhiêu tiền để “cứu tờ báo”, nhưng ngay trong phiên họp đầu tiên của ông ta với toàn thể nhân viên Việt Herald, tôi đã bụng bảo dạ: “nhân vật này không bao giờ là người mình có thể làm việc với ông ta được”. Lý do: Ông ta ba hoa đủ thứ chuyện phần lớn thuộc về cá nhân ông, nhưng không hề đề cập đến việc giải quyết vấn đề trước mắt là lương tiền cho anh em sống và làm việc. Dù tôi rất hoài nghi về những điều ông ta nói ra, nhưng vì ông là người cam kết “cứu” Việt Herald, nên vào lúc sóng gió đó, tôi vẫn ủng hộ ông. 

Sang đến phiên họp thứ hai, nhân viên trình bày với ông ta là hai ba tháng nay họ không có lương, xin Hội Đồng Quản Trị và Tổng Giám Đốc thanh toán số lương còn thiếu, nếu không họ không thể nào còn chịu đựng dài hơn và cũng không còn tinh thần để làm việc. Nhà đầu tư mới nói một câu ngon lành rằng lần đầu tiền ông ta mới nghe nói tới chuyện này và hứa sẽ có check lương ngay sau khi hoàn tất thủ tục về ngân hàng gì đó xong xuôi. Ông chêm vào một câu tiếng Anh với Tổng Thư Ký Vũ Đình Trọng một cách chắc nịch, nghe rất sướng lỗ tai. Nhưng vài hôm sau, cái check đầu tiên mở ra chỉ thấy nửa tháng, tuyệt nhiên không thấy ai có trách nhiệm ở tờ Việt Herald hiện nói nói gì về chuyện thiếu hai ba tháng mà chỉ đưa nửa tháng và cũng chẳng có lời giải thích là bao giờ có cái check lương kế tiếp. Anh em kháo nhau: “Hay là họ vẫn chủ trương bao giờ có thì trả hoặc giả là lâu lâu cho ăn bát cháo cầm hơi mà anh em chúng mình vẫn cứ làm việc?” Đấy, nguyên nhân khiến hầu hết tòa soạn Việt Herald bỏ đi là như thế. Kết quả cuối cùng của công việc gạn lọc gay gắt này là chỉ còn ông Nguyễn Văn Son và bà Bùi Bích Hà và một biên tập viên tập sự là “đậu” gạn lọc!

Thực tế ấy, dữ kiện ấy không được tác giả bài “Số báo 666” nhìn nhận. Những người rời bỏ tờ Việt Herald để tìm một cơ hội khác, công việc khác, đã bị tác giả bài “Số báo 666” trên trang web Việt Herald mô tả là “mang nặng hành trang quá khứ, không thích nghi với kham khổ và sóng gió vùi dập, không chấp nhận trả giá cao cho lý tưởng chọn lựa ban đầu, đã để cho phương tiện quyết định mục tiêu và rời bỏ con thuyền”. Với thứ chữ nghĩa mông lung như thế này, tôi nghĩ rằng thôi thì cũng được đi không trách gì những người hoang tưởng hay mộng du giữa một thế giới đầy những bức màn đen. Nhưng tôi cho rằng tác giả đã ăn phải bả của mớ lý thuyết do Marx-Angel nghĩ ra trong phòng nhà trọ ở Luân Đôn mà sau này những đồ đệ cộng sản của họ “dùng để nâng quan điểm cáo buộc lẫn nhau: Đấy nhé, đồng chí lại lệch lạc để cho phương tiện quyết định mục tiêu nhé”!

Cho nên tôi chỉ hỏi một câu thôi: Nếu muốn cứu tờ Việt Herald, Chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Bùi Bích Hà và Tổng Giám Đốc công ty Việt Herald Nguyễn Văn Son có dám bán các căn nhà các ông bà đang ở để tránh không phải “dùng phương tiện quyết định mục tiêu không, có dám trả giá cao cho lý tưởng chọn lựa để cứu Việt Herald không?”

Nhưng lý tưởng chọn lựa ban đầu của Việt Herald là gì? Đó là tập họp nhau lại làm một tờ báo đàng hoàng, giữ đạo đức nghề nghiệp, ăn ngay nói thẳng, không sợ phải đề cập đến những vấn đề nhạy cảm trong cộng đồng, thấy sai thì nhận trách nhiệm, xin lỗi. Phương tiện sống hàng ngày không ăn nhập gì đến lý tưởng của người làm báo cả. Ở thời đại nào cũng vậy, phải sống được thì mới thực hiện được lý tưởng của mình. Ông Son, bà Hà hay bất cứ ai làm việc cho tờ Việt Herald đều cần phải có phương tiện sống trước đã, rồi mới nói chuyện khác sau. Vấn đề là phương tiện ấy như thế nào, trong hay đục, tốt hay xấu mà thôi.

Lẽ ra, khi viết bài “Số báo 666” để ca tụng việc những nhà lãnh đạo mới của tờ Việt Herald chỉ nên ca tụng không thôi, tha hồ, không ai cấm. Nhưng khi đã phê phán những người đã rời bỏ Việt Herald thì phải đặt lại câu hỏi: Tại sao lại như vậy, không phải một người bỏ đi mà đi hết như vậy? Đặt được câu hỏi đó đã là một người hiểu lý tưởng chọn lựa ban đầu của những người xây dựng tờ Việt Herald rồi. Điều gì thì cũng có nguyên nhân của nó. Nói tới hậu quả mà không bàn tới nguyên nhân là một ác ý, chạm vào danh dự của những người không thể cộng tác với các chủ nhân mới của tờ Việt Herald vì nhiều lý do thực tế chứ không phải là những lý do mông lung “trên trời” mà tác giả bài báo nêu ra.

Tôi không hiểu khi nhà văn Bùi Bích Hà giới thiệu nhà đầu tư Nguyễn Văn Son muốn “cứu” tờ Việt Herald thì bà có nói rõ với ông ta về tình trạng hiểm nghèo trong đó có tình trạng nợ nần và nợ tiền lương nhân viên của tờ báo để ông có thể quyết định túi tiền của mình, có nên chơi bạo “cứu” nó hay để cho nó đình bản luôn hay không. Sòng phẳng là phải như thế. Nhưng trong lúc chuẩn bị để điều khiển tờ báo, mấy lần ông nhắc chúng tôi nên coi như tờ Việt Herald đã chết rồi, ông nhảy vào “cứu” cũng chỉ vì ông là bạn của bà Hà. Chúng tôi coi chuyện này là chuyện riêng của ông và bà Bùi Bích Hà nhưng vẫn trân trọng nó. Tuy nhiên, về mặt nguyên tắc và thực tế, ngày nay ông Son là Tổng Giám Đốc (CEO) kiêm Giám Đốc Tài Chánh (CFO) và bà Hà là Chủ tịch Hội Đồng Quản Trị và tờ Việt Herald chưa có lúc nào bị đình bản. Như thế, ông vẫn là người thuyền trưởng chính thức của con tầu và chịu trách nhiệm hoàn toàn về những vấn đề còn tồn đọng của tờ báo. Tân Tổng Giám Đốc tờ Việt Herald có quyền cho người viết bài ca tụng ông và bà Bùi Bích Hà là người đã cứu tờ Việt Herald. Chúng tôi sẽ chẳng bao giờ phàn nàn gì.

Nhưng khi tác giả bài báo “Số báo 666” đã đề cập đến tòa soạn bỏ đi thì phải nói hết sự thật, nhất là nguyên nhân dẫn đến sự kiện này. Các nhân chứng mới chỉ có một người vừa qua đời, còn lại vẫn sống và đang tìm một công việc khác, lẽ ra nếu là người viết báo đàng hoàng thì tác giả phải hỏi họ. Đàng này, tác giả chỉ nói tới chuyện họ bỏ đi mà không đề cập đến dữ kiện thực tế khiến họ mất niềm tin nên buộc họ phải hành động như vậy. Tệ hơn nữa, bài báo văn chương bay bướm chỉ dùng để che đậy một điều rất giản dị: Trong vai trò lãnh đạo, các chủ nhân ông mới của tờ Việt Herald đã không đối xử đàng hoàng, sòng phẳng với tòa soạn mà mình mới tiếp nhận khiến mọi người chán nản và bỏ đi. Nếu không có khả năng thanh toán được đầy đủ tiền lương nhân viên còn thiếu thì cứ nói thẳng, ai thấy có thể chấp nhận được thì ngồi lại làm việc, ai thấy không chấp nhận được thì ra đi? 

Một vài người trong số những thành viên cũ của nhật báo Việt Herald rời bỏ tờ báo đã tìm con đường khác qua tờ Sống Magazine với vẫn một lý tưởng họ đã theo đuổi: Tạo dựng một tờ báo lương thiện, đàng hoàng đi sát với đời sống của cộng đồng nói riêng và người Việt tị nạn nói chung. Một số tạm thời làm các công việc khác để kiếm sống trước khi có thể qui tụ đầy đủ họ về Sống Magazine.
Đối với họ, Việt Herald nay chỉ còn là kỷ niệm, nhưng chắc chắn còn nhớ mãi nó vì chúng tôi đã làm việc sát cánh cùng nhau trong 2 năm với bao nhiêu niềm vui, nỗi buồn, hy vọng rồi tuyệt vọng dẫn đến phải rời bỏ con thuyền. Đó là một điều đáng buồn, nhưng tuyệt nhiên ra đi không phải là vì mang nặng hành trang quá khứ đâu mà vì lòng người mới tới rất khó dò mà thôi. (V.A)
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn