01 Tháng Mười Hai 20152:57 CH(Xem: 6184)
(Cảm nhận của Trịnh Y Thư nhân đọc tập truyện “Gió mỗi ngày một chiều thổi” của nhà văn Nguyễn Thị Hoàng Bắc). Đọc tập truyện “Gió mỗi ngày một chiều thổi” (Sống xuất bản, 2015) của nhà văn nữ Nguyễn Thị Hoàng Bắc, bạn đừng chờ đợi một câu chuyện với tình tiết lâm li, éo le, gay cấn hoặc có hậu; thậm chí, một câu chuyện có đầu có đuôi cũng chẳng có cho bạn nhẩn nha đọc những khi nhàn tản. Cũng chẳng có bao nhiêu bài học luân lí ở đây, một mẫu mực đạo đức lại càng hiếm hoi.
22 Tháng Mười 20154:35 CH(Xem: 16763)
A fragmentary novel You may be disturbed by fabulous stories and discrete patches of fates which are like a melancholy dream you could hardly recount fully after waking up.
07 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 5129)
Đây là cuốn hồi ký mà cũng là sử liệu đáng quý từ một sử gia chân thật, và một chính trị gia bất đắc dĩ, về một giai đoạn nhiễu nhương và bi thương của đất nước. Trần Trọng Kim kể lại mọi sự một cách chân phương với văn phong đơn giản súc tích cố hữu. Nhưng cũng có sự phê phán đĩnh đạc về thái độ của người Nhật, người Pháp, về tư cách và khả năng của nhiều nhân vật nổi tiếng thời đó, từ Hoàng đế Bảo Đại cho tới các lãnh tụ phe quốc gia và những kẻ trở cờ ở giữa. Lời phê phán xác đáng nhất, mang tính chất tiên tri và có giá trị cho đến ngày nay, được Trần Trọng Kim giành cho người cộng sản. Cho cái tội cõng rắn cắn gà nhà...
07 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 4673)
Chính vì những cảnh đời đa đoan này mà tôi phải viết. Không viết thì phí đi, bạn bè bảo tôi như vậy. Thế là tôi viết, và đến bây giờ coi như xong, nhưng chắc rằng chưa đủ. Xem lại chợt thấy bùi ngùi và thương thân. Bao năm tháng tột cùng của cực khổ và gian nan, đầy dẫy tủi nhục để viết được chừng này? Thấy mình tội nghiệp lạ lùng. Rồi kết quả ra sao? Coi chừng lại bị đụng chạm, lôi thôi với chính phủ thì thật là khốn nạn! Người lính đánh máy hộ cảnh cáo.
26 Tháng Ba 201512:00 SA(Xem: 4771)
Anh ra khỏi 9 cây số đường kinh hoàng, đến La Vang Thượng, xuống đi bộ vào La Vang Chính Tòa, nơi Tiểu Đoàn 11 Dù đang chiếm giữ. Hai cây số đường đất giữa ruộng lúa xanh cỏ, anh đi như người sống sót độc nhất sau trận bão lửa đã thiêu hủy hết loài người. Đường vắng, trời ủ giông, đất dưới chân mềm mềm theo mỗi bước đi, gió mát và không khí thênh thang. Anh ngồi xuống vệ đường bỏ tay xuống ao nước kỳ cọ từng ngón một. Anh muốn tẩy một phần sự chết bao quanh? Có cảm giác lạ: Anh vừa phạm tội. Tội được sống.

Đảng Cộng Hòa với nguy cơ khủng hoảng lãnh đạo: Tương lai của đảng tùy thuộc vào nhân vật giữ ghế Chủ Tịch Quốc Hội

14 Tháng Mười 20158:59 SA(Xem: 1570)
blank
Dân biểu Paul Ryan.

Thay người không dễ

Theo hiến pháp Hoa Kỳ, thì chức vụ chủ tịch hạ viện quốc hội (The United States House of Representatives' Speaker) là chức vụ có quyền lực thứ nhì trong chính trị nước Mỹ. Chức vụ này đồng nghĩa là chủ tịch quốc hội, cho dù hạ viện vẫn dưới thượng viện. Tổng thống đứng đầu bên Hành Pháp, thì chủ tịch quốc hội đứng đầu cho Lập Pháp. Trong trường hợp có chuyện sinh tử xảy ra cho tổng thống, thì kế nhiệm là phó tổng thống, và thứ ba là Chủ Tịch Hạ Viện Quốc Hội, là người được hiến pháp quy định lên thay thế chức tổng thống khi hữu sự.

Trong bài viết trên trang báo này, số tuần trước, chúng tôi đã viết về sự từ chức của chủ tịch John Boehner và những nội tình chính trị hậu trường. Ban đầu, mọi người đều tin là người có quyền lực sau kế John Boehner là ông Kevin McCarthy đang trong vai trò lãnh tụ khối đa số (tức khối đảng Cộng Hòa đang nắm quyền đa số kiểm soát Hạ Viện) sẽ nắm chắc phần thắng trong cuộc bầu chọn người thay thế chủ tịch. Ông McCarthy cũng là một người khuynh hướng bảo thủ, thâm niên trẻ hơn, thuộc nhóm dân biểu trẻ do "đảng Trà" (Tea Party) giúp đưa lên, và mới nắm vai trò lãnh tụ khối đa số từ năm 2014 thôi. Dân biểu Kevin McCarthy thuộc tiểu bang California, đại diện cho một địa hạt nông nghiệp là thành phố Bakersfield. Đồng thời, ông McCarthy còn được sự tin cậy và ủng hộ từ vị chủ tịch đang ra đi John Boehner. Vị dân biểu McCarthy có những khuynh hướng bảo thủ khá nặng, nhưng không quá khích vô lý. Là người có quyền lực thứ hai sau John Boehner, nhưng Kevin McCarthy có những điểm chính trị gần với John Beohner. Đây là một điều không làm thõa mãn tất cả các dân biểu nhóm cực đoan bảo thủ, vì họ muốn một người có nhiều tinh thần "diều hâu" dám đấu đá với tổng thống Barack Obama một cách cứng cựa hơn. Nhưng Kevin McCarthy vẫn là người sáng giá nhất để thắng chức chủ tịch hạ viện, ai cũng nghĩ như thế.

 

Lý do gì khiến Dân biểu Kevin McCarthy tuyên bố tranh cử rồi rút lui?

Cho nên chuyện lớn xảy ra trong tuần qua khi bất ngờ, dân biểu Kevin McCarthy tuyên bố rút lui ý định tranh cử vào chức vụ này. Nhận định đầu tiên từ các nhà quan sát chính trị Hoa Thịnh Đốn, cho rằng ông Kevin McCarthy không chịu nổi sức ép chính trị của các dân biểu nhóm cực đoan bảo thủ. Nhóm "đảng Trà" tuy chỉ có khoãng 45 vị, nhưng họ rất quá khích và thích tinh thần diều hâu, quyết không nhượng bộ tòa Bạch Ốc của Barack Obama khi thương lượng ngân sách quốc gia và các chính sách.

Nhóm dân biểu cánh bảo thủ cực đoan này còn gọi là "Freedom Caucus", luôn đòi hỏi các lãnh tụ của đảng phải phải đối đầu thật cứng rắn với tổng thống Barack Obama và bằng mọi cách bác bỏ các chính sách xã hội quá cấp tiến của tòa Bạch Ốc. Trong đó, họ đang cố tình buộc quốc hội và Tòa Bạch Ốc phải cắt bỏ ngân sách cho tổ chức Planned Parenthood, không tài trợ quỹ liên bang cho chương trình tư vấn phá thai này nữa.

Nhóm này đe dọa chống ông Kevin McCarthy vì cho rằng ông sẽ không khác hơn John Boehner bao nhiêu, thiếu sự cứng rắn và không dám "đánh nhau" với Tòa Bạch Ốc. Nhiều dân biểu nhóm Freedom Caucus đã hăm he sẽ không bỏ phiếu cho ông McCarthy vào chức vụ này. Vị dân biểu không còn đủ tự tin nếu mình có đủ đa số phiếu cần thiết trong nội bộ đảng CH, để được bầu tín nhiệm. Thực tế, ông cần phải có tối thiếu 218 phiếu thuận của cả hạ viện quốc hội, để có thể đắc cử chính thức. Với sự đe dọa của gần 40 dân biểu Cộng Hòa cánh bảo thủ cực đoan trong số 245 dân biểu đảng Công Hòa đang đương nhiệm, thì ông Kevin McCarthy lo âu sẽ không hội đủ 218 phiếu cần thiết. Dĩ nhiên 190 dân biểu bên đảng Dân Chủ sẽ chỉ bỏ phiếu cho người bên đảng họ mà thôi, tức cho bà Nancy Pelosi. Nguyên tắc chính trị là như thế, không có chuyện phản đảng, không có chuyện dân biểu đảng này sẽ bỏ phiếu cho người đảng khác vào ghế chủ tịch quan trọng như vậy. Đảng Cộng Hòa có 245 dân biểu, chiếm đa số trong quốc hội hạ viện 435 ghế. Dân Chủ không bao giờ thắng ghế chủ tịch trong nhiệm kỳ này. Nhưng người của Cộng Hòa phải hội đủ 218 phiếu (tức trên 1/2 tổng số dân biểu quốc hội) thì mới có thể là chủ tịch. Đó là vấn đề tại sao Kevin McCarthy với uy tín và quyền lực của một lãnh tụ khối đa số mà vẫn không nắm phần chắc thắng.

Nhưng dân biểu Kevin McCarthy cũng vấp phạm những lỗi lầm chính trị nghiêm trọng, trở thành một trong những lý do buộc ông phải bỏ cuộc tranh chức. Trong một lý do chính trị đã gây chao đảo ban tham mưu của ông, xảy ra chỉ một ngày sau khi ông chính thức tuyên bố tranh cử, là khi vị dân biểu lãnh tụ khối đa số này buộc miệng khen ngợi ủy ban điều tra vụ Benghazi có công giúp triệt hạ Hillary Clinton. Nhắc lại, Benghazi là câu chuyện quân phiến loạn Libya tấn công vào sứ quán Hoa Kỳ tại Benghazi và làm thiệt mạng vị đại sứ Mỹ tại đây, xảy ra cách nay vài năm. Bà Hillary Clinton lúc đó đang là ngoại trưởng đương nhiệm, bị các dân biểu nghị sĩ đảng Cộng Hòa cho rằng bà cùng với tòa Bạch Ốc cố tình che dấu một số thông tin trong vụ việc này để bảo vệ tổng thống Barack Obama vì lý do chính trị. Các dân biểu đảng Cộng Hòa mở ủy ban điều tra vụ Benghazi, và diễn tiến điều tra đã khui ra một số thông tin liên quan đến bà Hillary Clinton. Thông tin thu thập của ủy ban điều tra chứng minh bà Clinton đã thiếu thành thật với quốc hội trong việc trình báo sự vụ sau khi xảy ra. Chuyện này, làm giảm điểm cử tri ủng hộ cho Hillary Clinton vì cho là bà không đáng tin cậy. Nhưng dân biểu Kevin McCarthy đã lên tiếng khen ngợi các dân biểu đảng mình ngồi trong ủy ban, nói rằng nhờ ủy ban này đã giúp sụt giảm uy tín của bà Clinton. Trong khi đảng Cộng Hòa đang cố tình biện minh rằng vụ điều tra chỉ mang tính chất pháp lý, chứ không có ngụ ý chính trị (dù ai cũng hiểu mục đích ngầm là để hạ đòn độc bà Hillary Clinton khi bà đang tranh cử tổng thống). Nhưng sự lên tiếng hàm hồ của dân biểu lãnh tụ khối đa số đã làm thiệt hại uy tín cho ủy ban điều tra, và gây khó khăn cho các dân biểu Cộng Hòa đang muốn dùng ủy ban này để nổ lớn một sì căng đan chính trị tại Hoa Thịnh Đốn rất bất lợi cho Hillary Clinton.

Thêm một tin đồn khác xảy ra tại Hoa Thịnh Đốn trong khi Kevin McCarthy đang tuyên bố tranh cử, đồn rằng vị dân biểu này đang có quan hệ tình ái với một nữ dân biểu đồng viện, trong khi cả hai đều đã có gia đình. Tin đồn này chỉ mới hé lộ, đến từ một email của một nhà tài trợ trong đảng Cộng Hòa gửi ra cho một vài dân biểu phe bảo thủ, mục đích để ngăn chặn không cho Kevin McCarthy tranh cử chức chủ tịch. Dĩ nhiên, ông McCarthy đã bác bỏ tin này. Nhưng ngay sau đó, ông đã tuyên bố rút lui ý định tranh cử. Sự ngờ vực câu chuyện tin đồn này có phần ảnh hưởng đến quyết định của ông.

Cho nên, có nhiều yếu tố chính trị và lý do cá nhân đã xảy ra để khiến ông Kevin McCarthy đang là ứng viên sáng giá nhất phải chịu rút lui.

 

Sức mạnh của phái Bảo Thủ Cực Đoan

Một lý do chính mà dân biểu chủ tịch hạ viện đương nhiệm John Boehner đã tuyên bố từ chức, vì sự đe dọa của 30 đến 40 dân biểu cực đoan bảo thủ đảng Cộng Hòa, tức nhóm Freedom Caucus của "đảng Trà", đòi lật đổ ông nếu ông không ép được tổng thống Barack Obama phải cắt giảm ngân sách và hủy bỏ tài trợ liên bang cho tổ chức Planned Parenthood. Ông quyết định từ chức, nhưng cho biết sẽ làm việc tiếp tục cho đến khi đảng Cộng Hòa bầu chọn được người thay thế ông, hy vọng kịp vào thời hạn cuối tháng 10 như ông đã tuyên bố. Cả 2 nhân vật John Boehner và Kevin McCarthy, dù chính họ cũng là phái bảo thủ, đểu là nạn nhân của nhóm "đảng Trà" tức "Tea Party" vốn rất cực đoan, quá khích trong chiều hướng bảo thủ. Nhóm dân biểu này chỉ có khoảng 40 đến 45 vị thôi, nhưng con số đủ để đe dọa và gây khó khăn cho bất cứ vị lãnh tụ nào của chính đảng họ trong Hạ Viện, nhất là rất khó khăn cho vị chủ tịch nếu không hoàn toàn là một thành viên có khuynh hướng bảo thủ tuyệt đối.

Dù muốn hay không, đảng Cộng Hòa vẫn phải chịu áp lực chính trị từ nhóm "đảng Trà". Đảng này được xem có công lao trong việc giúp cho đảng Cộng Hòa dành lấy quyền kiểm soát quốc hội năm 2014 và nắm lấy đa số tại Hạ Viện hồi năm 2010. Có thể ở cấp quốc gia, đa số cử tri không ưa thích sự cực đoan của nhóm bảo thủ. Nhưng khi bầu cử ở cấp địa phương, các chức vụ dân biểu liên bang có thể bị nhiều ảnh hưởng bởi "đảng Trà". Thế lực "đảng Trà" có tiền nhiều và vận động được cử tri khối da trắng, bảo thủ, và nắm ảnh hưởng chính trị rộng lớn tại các tiểu bang miền Nam.

Kevin McCarthy rút lui, ông gây chấn động chính trị tại Hoa Thịnh Đốn. Ngay cả hàng trăm dân biểu Cộng Hòa đã sẵn sàng bỏ phiếu cho ông, cũng bị bất ngờ và xúc động. Thậm chí nhiều dân biểu Cộng Hòa đã giận dữ với đòn phép chính trị của phe bảo thủ cực đoan. Nhưng họ không thể lên tiếng đổ tội vào phe bảo thủ hay chỉ trích các dân biểu nhóm này quá nặng. Chống lại phe bảo thủ, các dân biểu đảng Cộng Hòa có cơ mất ghế năm 2016 dễ dàng thôi. Trong quá khứ, nhóm "đảng Trà" đã lật đổ nhiều nghị sĩ, dân biểu lâu đời của đảng Cộng Hòa để đưa những nhân vật có thể trẻ hơn, nhưng tinh thần chính trị cực đoan và "diều hâu" hơn lên thay. Họ đã thắng nhiều, gây chới với cho đảng Dân Chủ và làm sợ hãi các thế lực chính trị lâu đời tại Hoa Thịnh Đốn.

Nhóm bảo thủ này là nguyên nhân mà các nhân vật như Donald Trump, Ben Carson, và Carly Fiorina đang dẫn đầu trong cuộc chạy đua vòng sơ bộ tranh chức ứng viên tổng thống cho đảng Cộng Hòa. Cả 3 người này đều quan điểm chính sách và chính trị rất sát với "đảng Trà".

 

Dân biểu Paul Ryan có thể là sự lựa chọn tốt nhất cho Đảng Cộng Hòa?

Cho đến giờ phút này, khi bài viết lên khuôn báo, thì phe bảo thủ vẫn chưa chọn được người họ muốn đưa vào vai trò chủ tịch quốc hội. Nhưng đã có 2 vị dân biểu trong nhóm bảo thủ, đã tuyên bố muốn ứng cử vào chức vụ chủ tịch. Đó là các dân biểu Jason Chaffetz (tiểu bang Utah) và dân biểu Daniel Webster (tiểu bang Florida) đã tuyên bố ứng cử. Cả hai vị này không có nhiều thành tích chính trị nổi bật tại Hoa Thịnh Đốn, nhưng là những nhân vật nặng ký trong phái "đảng Trà".

blank
Dân biểu Kevin McCarthy.

 

Nhưng cả hai ông này, có thể không có đủ số phiếu 218 cần thiết để thắng cử, bởi vì nhiều vị dân biểu khác chưa tin tưởng vào kinh nghiệm và khả năng lãnh đạo của hai người. Hơn nữa, khi mà đảng Dân Chủ vẫn đang nắm quyền tòa Bạch Ốc, mà các lãnh tụ đảng Cộng Hòa tại quốc hội có tinh thần quá diều hâu, quá cực đoan, sẽ khó mà làm việc đạt được những kết quả thỏa thuận cho quốc gia và người dân. Vai trò người chủ tịch quốc hội và lãnh tụ khối đa số phải biết khéo léo thương lượng với tòa bạch ốc, cho dù đôi lúc vẫn cần thiết cứng rắn đối lập nhưng mục tiêu là đạt được sự đồng ý cả hai bên. Làm sao mà chỉ đạt được ý mình khi tổng thống vẫn còn quyền phủ quyết. Muốn vượt qua quyền phủ quyết của tổng thống, thì quốc hội cần có trên 2/3 tổng số phiếu dân biểu nghị sĩ. Đảng Cộng Hòa nắm đa số nhưng còn xa để đạt được số phiếu 2/3 vượt quyền phủ quyết của tổng thống.

Khi số báo này đến tay độc giả, thì có thể cuối cùng đảng Cộng Hòa sẽ hiệp nhất chọn một người đủ điều kiện cho các phe cánh của đảng, để trở thành chủ tịch quốc hội. Hiện nay, đang có những nỗ lực của một số dân biểu gồm cả phái bảo thủ trung dung và bảo thủ cực đoan cố gắng vận động dân biểu Paul Ryan, nguyên là ứng cử viên phó tổng thống cho Mitt Romney trong liên danh của đảng Cộng Hòa hồi năm 2012 và hiện là chủ tịch ủy ban ngân sách hạ viện, đồng ý ra tranh cử chức vụ chủ tịch quốc hội. Người này, trẻ và có khả năng tạo lại sinh khí cho đảng. Ông đã được cử tri bảo thủ, cử tri da trắng, và cử tri các tiểu bang miền bắc ưa thích trong thời gian vận động tranh cử cùng Mitt Romney năm 2012. Tên tuổi ông nhờ lần đó, mà sáng chói chính trị.

Nếu Paul Ryan đồng ý, có lẽ ông sẽ là người có nhiều hy vọng hội đủ phiếu của các phe trong đảng Cộng Hòa để thắng cử chức chủ tịch.

Paul Ryan là một dân biểu trẻ, lập trường bảo thủ nhưng không hẳn quá khích cực đoan. Ông đã là đồng minh chính trị thân cận với chủ tịch John Boehner, và cũng nằm trong nhóm lãnh đạo đảng Cộng Hòa giữ vai trò thương thuyết với tòa Bạch Ốc về các vấn đề ngân sách. Cũng như ông John Boehner, thì dân biểu Paul Ryan không muốn xảy ra những chuyện bế tắc thương lượng với hành pháp mà có nguy cơ dẫn đến sự đóng cửa chính phủ liên bang. Nhưng có thể Paul Ryan được lòng của nhiều đồng viện trong nhóm "đảng Trà" hay nhóm dân biểu phái bảo thủ cực đoan. Trong suốt 5 năm giữ chức chủ tịch ủy ban ngân sách hạ viện, Paul Ryan đã thành công khi ép buộc bên chính phủ Barack Obama phải cắt giảm nhiều chi tiêu an sinh xã hội có ảnh hưởng chính trị tốt cho đảng Dân Chủ, đồng thời ông cũng kiên quyết trong việc giữ mức "nợ trần" không bị vượt lên quá cao. Ông có khả năng đối đầu nhưng tạo được sự thương lượng với tổng thống Barack Obama, vì ông đã trãi qua những kinh nghiệm "dàn xếp" thương thảo chính trị đó rồi. Tinh thần bảo thủ của ông không làm cho phe bảo thủ cực đoan phải nhiều lo lắng.

Cựu ứng viên tổng thống Mitt Romney khuyến khích Paul Ryan đồng ý ra chức chủ tịch. Chủ tịch sắp ra đi John Boehner cũng ủng hộ Paul Ryan. Thậm chí một trong hai ứng cử viên của phái bảo thủ cực đoan đưa ra là dân biểu Jason Chaffetz cũng lên tiếng, rằng ông sẽ rút lui nếu Paul Ryan ra ứng cử. Thủ lãnh của nhóm Freedom Caucus cũng cho biết phe bảo thủ sẽ ủng hộ Paul Ryan nhưng đòi hỏi một số chức vụ lãnh đạo trong quốc hội phải được thay vào bằng người của nhóm bảo thủ cực đoan.

Tóm lại, con đường sẵn sàng mở rộng cho Paul Ryan. Ngồi vào cái ghế chủ tịch quốc hội, Paul Ryan sẽ có thể là ứng cử viên sáng giá cho chiếc ghế tổng thống năm 2020 hay 2024, trường hợp đảng Cộng Hòa không thắng được Tòa Bạch Ốc trong năm tới.

 

Kết: Đảng Cộng Hòa vẫn còn nhiều bế tắc chính trị nội bộ

Dù sao, suốt 3 tuần qua từ khi John Boehner lên tiếng từ chức, nội bộ đảng Cộng Hòa đã rối reng về sự lãnh đạo. Thiếu người, và sợ hãi sự nổi loại của nhóm "đảng Trà". Phía bên hàng ngũ các ứng cử viên tổng thống của đảng, cũng đang rối bời, chưa ngã ngũ đâu ra đâu, thì lại đến vị trí quốc hội. Bên đảng Dân Chủ tha hồ thả đạn đổ xăng làm bùng cháy thêm cơn khủng hoảng chính trị của đảng đối lập mình. Đảng Cộng Hòa đang trong cơn sốt. Tình hình chính trị không hứa hẹn tốt cho năm 2016, khi rỏ ràng đảng này đang không có lãnh đạo nghiêm minh. Sự nổi loạn của phe bảo thủ cực đoan không đơn thuần là một phản ảnh chính trị nhất thời, mà cho thấy đảng Cộng Hòa đang đứng giữa ngã ba ngã tư đường, chưa có định hướng rỏ, và không có ai là lãnh tụ dẫn đầu.

Paul Ryan cần phải nhận chức chủ tịch để cứu đảng Cộng Hòa, và ông có thể là một lãnh tụ ngôi sao trong tương lai mà đảng đang vô cùng cần có. Nhưng nếu Paul Ryan mà từ chối, vấn đề nội bộ đảng Cộng Hòa vô cùng nghiêm trọng. Không ai muốn lãnh đạo đảng này nữa chăng? Sẽ có người ngồi vào ghế chủ tịch quốc hội từ đảng Cộng Hòa, trước sau cũng phải có một người.

Nhưng tương lai của đảng Cộng Hòa chính là hình ảnh của người chủ tịch quốc hội sẽ được chọn lựa sắp tới đây.

Hồ Văn Xuân Nhi

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn