01 Tháng Mười Hai 20152:57 CH(Xem: 5906)
(Cảm nhận của Trịnh Y Thư nhân đọc tập truyện “Gió mỗi ngày một chiều thổi” của nhà văn Nguyễn Thị Hoàng Bắc). Đọc tập truyện “Gió mỗi ngày một chiều thổi” (Sống xuất bản, 2015) của nhà văn nữ Nguyễn Thị Hoàng Bắc, bạn đừng chờ đợi một câu chuyện với tình tiết lâm li, éo le, gay cấn hoặc có hậu; thậm chí, một câu chuyện có đầu có đuôi cũng chẳng có cho bạn nhẩn nha đọc những khi nhàn tản. Cũng chẳng có bao nhiêu bài học luân lí ở đây, một mẫu mực đạo đức lại càng hiếm hoi.
22 Tháng Mười 20154:35 CH(Xem: 16591)
A fragmentary novel You may be disturbed by fabulous stories and discrete patches of fates which are like a melancholy dream you could hardly recount fully after waking up.
07 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 4976)
Đây là cuốn hồi ký mà cũng là sử liệu đáng quý từ một sử gia chân thật, và một chính trị gia bất đắc dĩ, về một giai đoạn nhiễu nhương và bi thương của đất nước. Trần Trọng Kim kể lại mọi sự một cách chân phương với văn phong đơn giản súc tích cố hữu. Nhưng cũng có sự phê phán đĩnh đạc về thái độ của người Nhật, người Pháp, về tư cách và khả năng của nhiều nhân vật nổi tiếng thời đó, từ Hoàng đế Bảo Đại cho tới các lãnh tụ phe quốc gia và những kẻ trở cờ ở giữa. Lời phê phán xác đáng nhất, mang tính chất tiên tri và có giá trị cho đến ngày nay, được Trần Trọng Kim giành cho người cộng sản. Cho cái tội cõng rắn cắn gà nhà...
07 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 4561)
Chính vì những cảnh đời đa đoan này mà tôi phải viết. Không viết thì phí đi, bạn bè bảo tôi như vậy. Thế là tôi viết, và đến bây giờ coi như xong, nhưng chắc rằng chưa đủ. Xem lại chợt thấy bùi ngùi và thương thân. Bao năm tháng tột cùng của cực khổ và gian nan, đầy dẫy tủi nhục để viết được chừng này? Thấy mình tội nghiệp lạ lùng. Rồi kết quả ra sao? Coi chừng lại bị đụng chạm, lôi thôi với chính phủ thì thật là khốn nạn! Người lính đánh máy hộ cảnh cáo.
26 Tháng Ba 201512:00 SA(Xem: 4669)
Anh ra khỏi 9 cây số đường kinh hoàng, đến La Vang Thượng, xuống đi bộ vào La Vang Chính Tòa, nơi Tiểu Đoàn 11 Dù đang chiếm giữ. Hai cây số đường đất giữa ruộng lúa xanh cỏ, anh đi như người sống sót độc nhất sau trận bão lửa đã thiêu hủy hết loài người. Đường vắng, trời ủ giông, đất dưới chân mềm mềm theo mỗi bước đi, gió mát và không khí thênh thang. Anh ngồi xuống vệ đường bỏ tay xuống ao nước kỳ cọ từng ngón một. Anh muốn tẩy một phần sự chết bao quanh? Có cảm giác lạ: Anh vừa phạm tội. Tội được sống.

Phóng sự nhiều kỳ: Cô Sina (Kỳ 11)

31 Tháng Mười 201212:00 SA(Xem: 18413)
Ông nội tôi là một danh gia giàu có ở Hà Nội khoảng 1940. Ông có nhiều dãy phố cho thuê. Vì đánh bài mà tán gia bại sản.

Bà nội tôi mất. Ông đã đem cô tôi lúc đó 6 tuổi, cho người ta làm con nuôi, và cậu tôi 8 tuổi cho một gia đình người khác, bố tôi lúc đó 10 tuổi, là con cả, ông tôi dặn bố tôi đến bến xe ở Hà Nội và nói là con đợi bố, bố đi mua đồ chút bố quay lại. Nhưng ông đã bỏ đi và không bao giờ quay lại. Nay đã hơn 72 năm bố tôi chưa bao giờ được gặp lại cô, chú, và ông nội một lần. Bố tôi đã phải đi xin ăn và bẻ trái sấu đem ra chợ để bán.

Mỗi lần bố tôi kể, hay tôi nhớ lại chuyện này, tôi lại nhớ đến cô cậu lòng quặn đau. Bố tôi nói lúc chở cô tôi đi cô gào khóc thảm thiết. Đến đời chúng tôi, tôi có 5 anh em trai, chỉ có mình tôi là biết đánh bài, tôi mê bài từ nhỏ, đánh bài từ xóm này đến xóm khác, bất kể ngày gì, dịp gì trong năm. Có lần bố tôi giận quá ông đã lột hết quần áo tôi và cột tôi ở cột điện ngoài đường Pasteur giữa ban ngày, lúc ấy tôi đã 14 tuổi, nhưng tôi vẫn không chừa. Có một điều thật lạ là tôi có thể nhớ được hết các con bài, và tôi đánh thật hay.

Có một đêm Tết mồng Một ở Việt Nam tôi đến nhà một anh bạn chỗ tôi ngồi đêm trước đó có một ông chủ lò bánh mì đã thua sạch túi. Sáng hôm sau mọi người đã đi về thì anh chị chủ nhà ở trên lầu xuống hỏi tôi “em thua hết tiền rồi phải không?” Tôi đưa 3 giấy chủ quyền xe, đồng hồ và tiền của tất cả 3 người đêm qua đã chơi với tôi.

Qua đến Mỹ tôi lập gia đình và không đánh bài nữa. Vì tôi biết nếu đánh bài thì sẽ tan nát gia đình, các con tôi sẽ khổ. Đôi khi trong bạn bè có rủ rê chơi nhưng tôi không đánh, và có một lần cô em dâu biết tiếng tôi đánh bài khá, nên rủ tôi đến nhà bạn cô để đánh Poker, vì cô luôn luôn thua ở đó, nói mãi tôi cũng đi và nói với cô là tôi chỉ đi một lần, dù thắng hay thua cũng chỉ một lần. Và lần đó tôi đã không làm cô thất vọng, tôi đã ăn tiền của tất cả mọi người đêm đó. Nhưng tôi nghĩ tốt nhứt tôi không nên đánh bài, và tôi không bao giờ dạy con cháu đánh bài.

Tôi là người hay “thương vay khóc mướn”, chuyện tình của ai đâu lâm ly bi đát tôi cũng làm thơ thương khóc dùm... huống gì là một câu chuyện thương tâm vì cờ bạc như trên... Tôi thấy mình như cô bé bị bố đem đi cho người khác gào khóc thảm thiết như kể trên.

Trong giới văn chương, có tác phẩm nổi tiếng “Con bạc” (The Gambler) của văn hào Nga Fedor Dostoievski (1821 – 1881), ông được mô tả là một người tính tình nóng nảy, đãng trí, thiếu tự tin, và còn là một kẻ máu mê cờ bạc. Bởi vậy chẳng có gì lạ là ông không gặp may trong tình yêu. Lúc đầu, ông yêu say đắm Avdotia Panaeva, nhưng cô lại ưa thích nhà thơ Nekrasov hơn. Tiếp đó là cuộc hôn nhân thất bại với Maria Isaeva - Một phụ nữ nhỏ nhen, ghen tuông, coi nghèo khổ là tội lỗi, bởi vậy thường xuyên trách móc chồng và hoàn toàn thờ ơ với công việc viết lách của chồng.

Sau khi Maria Isaeva qua đời, Dostoievski còn trải qua một vài mối tình nữa nhưng tất cả đều chỉ đem lại cho ông đau khổ và thất vọng. Những thất bại trong tình yêu theo đuổi ông mãi và chỉ chấm dứt khi ông gặp Anna Snitkina - Người tình cuối cùng và cũng là người bạn đời lý tưởng của ông. Đó là vào năm ông đã 45 tuổi. Vào năm đó, Dostoievski quyết định làm một việc “động trời” là trong 4 tháng phải viết xong 2 cuốn tiểu thuyết. Cuốn thứ nhất “Tội ác và trừng phạt”, ông viết cho tạp chí Tin tức Nga, cuốn thứ hai “Con bạc”, ông viết cho chủ xuất bản Stellovski.

Ông Vladimir Khotinenko, một đạo diễn điện ảnh có tiếng của Nga khi hoàn thành bộ phim nhiều tập nói về Dostoevsky. Trong cuộc phỏng vấn của kênh truyền hình Liên Bang Kultura, đạo diễn đã chia sẻ những suy tư của mình về nhân vật lớn lao của nền văn học thế giới này cũng như việc làm phim. Theo lời Khotinenko, trong phim của ông là một Dostoevsky nhiệt thành, đam mê, nhạy cảm. Suốt cuộc đời nhà văn mọi cái đều đạt đến sự tột cùng: tình yêu, sáng tác, cuộc chơi sòng bạc. 

Chỉ tại cái máu cờ bạc của Dostoevsky. Tới tỉnh nào có sòng bạc lớn, ông cũng ghé, rồi la cà suốt đêm ngày ở bên tấm thảm xanh, say mê trong cuộc đen đỏ. Hễ được thì tiêu xài trong vài ngày, lại tiệm cầm đồ chuộc quần áo, rồi khi thua cháy túi thì cầm đồ đạc, nhịn đói, viết thư xin tiền, chịu những cảnh rất nhục nhã. Có lần chủ một khách sạn mắng vào mặt ông: “Chú không cần ăn vì chú không biết kiếm ăn. Tôi sẽ bảo bồi pha trà cho chú. Thế thôi”. Ba ngày như vậy, sáng tối chỉ có trà, mà ông không thấy đói, chỉ oán chủ khách sạn không đốt cho ông một cây nến để cho ông viết. Ông gởi đi khắp nơi những bức thư không dán tem – tiền đâu mà mua tem? – giọng như mếu, như khóc, năn nỉ, van lơn, thề sống thề chết sẽ không dám quấy rầy nữa, sẽ chừa hẳn, không cờ bạc nữa, để xin năm mười rúp. Các tiệm cầm đồ nhẵn mặt ông, các ngân hàng cũng nhẵn mặt ông vì ngày nào ông cũng khoác áo lem luốc, vác bộ mặt thiểu não lại hỏi đôi ba lần xem thư gởi tiền cho ông đã tới chưa...

Ngày 1 tháng 10 năm 1866 (lúc đó ông đã về nước) ông sực nhớ rằng chỉ còn một tháng nữa phải giao cuốn tiểu thuyết cho nhà xuất bản đã đưa cho ông ba ngàn rúp hồi hai năm trước. Mà ông chưa viết được một trang nào, cũng chưa nghĩ được cốt truyện. Ông quên bẵng hẳn đi. Ông lýnh quýnh, hoảng hốt nói với bạn: “Thôi, chết rồi. Hỏng cả đời tôi rồi. Đây anh coi tờ hợp đồng này thì biết. Làm sao giữ hẹn được bây giờ?” - “Thế này thì nguy thật. Có một cách là nghĩ cốt truyện đi, rồi kể sơ cho bốn năm bạn thân, nhờ mỗi người viết tiếp cho anh một chương, như vậy mới kịp được.”

“Nhờ người khác viết rồi ký tên tôi? Không khi nào tôi chịu như vậy.” Người bạn suy nghĩ một lát rồi nói: “Còn một cách nữa, anh đọc cho người khác chép bằng tốc ký rồi người đó đánh máy lại.” Dostoievsky bằng lòng, ông kiếm một cô có tốc ký, gia đình khá giả mới 20 tuổi, tên Anna Grigorievna, và ngay hôm đó, Dostoievsky bắt đầu sáng tác bằng miệng tiểu thuyết “Con Bạc”, trong đó ông tả những ngày ham mê cờ bạc khi du lịch Tây Âu với Pauline Souslov. Ông đi đi lại lại trong phòng, đọc rất nhanh đến nỗi cô Anna ngày đầu chép không kịp, muốn khóc. Ít bữa sau cô quen lần và tới ngày 30/10, thì tác phẩm đánh máy xong, sửa chữa xong, ông đem lại cho nhà xuất bản nhưng hắn đi vắng. Ông tinh ý, hiểu mưu gian của hắn, đi thẳng lại ty Cảnh Sát, kể rõ đầu đuôi, giao cho Cảnh Sát trưởng, lấy biên lai, như vậy nhà xuất bản không thể kiện ông vào đâu được.

Stéfan Zweig bảo Dostoievsky đánh bạc không phải vì tham tiền, mà vì muốn tìm những cảm xúc mãnh liệt, muốn sống một cách thực say mê, muốn được hưởng cái thú rờn rợn của một kẻ “đứng trên đỉnh một ngọn tháp cao, nghiêng mình ngó xuống vực thẳm”. Lời đó đúng. Chính Dostoievsky trong truyện “Con Bạc” cũng tự thú: “Tôi thấy hình như có một dục vọng phá mưu toan của định mạng, ngạo mạn, thách đố định mạng”. Hình như ông nghĩ rằng đời đã bắt mình nghèo khổ hoài, thì thôi chẳng cần gì nữa, chơi cho thua hết đi, xem cái nghèo túng cùng cực nó ra sao.

Vậy là tổ tiên của Cô Sina đã hiện diện từ thời nhà văn Dostoievsky lận sao? Từ lâu lắm nữa kìa chứ! Lúc mà tiền bạc còn định vị bằng những cái vỏ sò lận kia! Nhưng trước khi tiếp tục kể về Dostoievsky và tác phẩm “Con Bạc” của ông, hãy thư giãn đầu óc bằng một truyện vui khác nhé:

Có ông quan tham khét tiếng một vùng, vơ vét của dân, tơ hào của công không gớm tay. Thế nhưng ngoài mặt thì lại ra vẻ nhà gia giáo, sính chữ trọng lễ. Quan triệu một ông thấy đồ nổi tiếng thông thái về để dạy học cho con cũng như cố vấn về đạo lý lễ nghĩa. Ông thầy vốn người khẳng khái, rất ghét những kẻ đạo đức giả, nhưng cũng bằng lòng đến, cốt để tìm dịp dạy cho quan một bài học. Một lần quan hỏi ông: “Tôi làm quan thì theo thầy nên theo đạo nào, thờ ai?”

Thầy mới vuốt râu bảo: “Ông cứ thỉnh một quân cờ với một lá bài lên bàn mà thờ!” Quan cau mày tím mặt: “Thầy nói thế là có ý gì? Tôi đường đường là quan mà lại thờ cờ thờ bạc à?” Thầy thủng thẳng đáp: “Tôi biết cái gì đúng tôi mới nói. Này nhé, người ta bảo cờ bạc là bác thằng bần. Mà bần cùng sinh đạo tặc. Như vậy cờ bạc là ông của đạo tặc. Người ta cũng bảo cha nào con nấy. Đạo tặc thì lại đẻ ra giặc cướp thôi. Thành ra cờ bạc là ông cố của giặc cướp.” Rồi thầy giảng tiếp: “Người ta còn nói cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan. Hóa ra giặc cướp với quan cùng là anh em một nhà cả. Vậy tôi hỏi ông: quan không thờ ông cố mình thì còn thờ ai?”

(Xem tiếp kỳ tới)

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn