01 Tháng Mười Hai 20152:57 CH(Xem: 5454)
(Cảm nhận của Trịnh Y Thư nhân đọc tập truyện “Gió mỗi ngày một chiều thổi” của nhà văn Nguyễn Thị Hoàng Bắc). Đọc tập truyện “Gió mỗi ngày một chiều thổi” (Sống xuất bản, 2015) của nhà văn nữ Nguyễn Thị Hoàng Bắc, bạn đừng chờ đợi một câu chuyện với tình tiết lâm li, éo le, gay cấn hoặc có hậu; thậm chí, một câu chuyện có đầu có đuôi cũng chẳng có cho bạn nhẩn nha đọc những khi nhàn tản. Cũng chẳng có bao nhiêu bài học luân lí ở đây, một mẫu mực đạo đức lại càng hiếm hoi.
22 Tháng Mười 20154:35 CH(Xem: 16136)
A fragmentary novel You may be disturbed by fabulous stories and discrete patches of fates which are like a melancholy dream you could hardly recount fully after waking up.
07 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 4709)
Đây là cuốn hồi ký mà cũng là sử liệu đáng quý từ một sử gia chân thật, và một chính trị gia bất đắc dĩ, về một giai đoạn nhiễu nhương và bi thương của đất nước. Trần Trọng Kim kể lại mọi sự một cách chân phương với văn phong đơn giản súc tích cố hữu. Nhưng cũng có sự phê phán đĩnh đạc về thái độ của người Nhật, người Pháp, về tư cách và khả năng của nhiều nhân vật nổi tiếng thời đó, từ Hoàng đế Bảo Đại cho tới các lãnh tụ phe quốc gia và những kẻ trở cờ ở giữa. Lời phê phán xác đáng nhất, mang tính chất tiên tri và có giá trị cho đến ngày nay, được Trần Trọng Kim giành cho người cộng sản. Cho cái tội cõng rắn cắn gà nhà...
07 Tháng Sáu 201512:00 SA(Xem: 4308)
Chính vì những cảnh đời đa đoan này mà tôi phải viết. Không viết thì phí đi, bạn bè bảo tôi như vậy. Thế là tôi viết, và đến bây giờ coi như xong, nhưng chắc rằng chưa đủ. Xem lại chợt thấy bùi ngùi và thương thân. Bao năm tháng tột cùng của cực khổ và gian nan, đầy dẫy tủi nhục để viết được chừng này? Thấy mình tội nghiệp lạ lùng. Rồi kết quả ra sao? Coi chừng lại bị đụng chạm, lôi thôi với chính phủ thì thật là khốn nạn! Người lính đánh máy hộ cảnh cáo.
26 Tháng Ba 201512:00 SA(Xem: 4450)
Anh ra khỏi 9 cây số đường kinh hoàng, đến La Vang Thượng, xuống đi bộ vào La Vang Chính Tòa, nơi Tiểu Đoàn 11 Dù đang chiếm giữ. Hai cây số đường đất giữa ruộng lúa xanh cỏ, anh đi như người sống sót độc nhất sau trận bão lửa đã thiêu hủy hết loài người. Đường vắng, trời ủ giông, đất dưới chân mềm mềm theo mỗi bước đi, gió mát và không khí thênh thang. Anh ngồi xuống vệ đường bỏ tay xuống ao nước kỳ cọ từng ngón một. Anh muốn tẩy một phần sự chết bao quanh? Có cảm giác lạ: Anh vừa phạm tội. Tội được sống.

THE PENTAGON PAPERS Lịch sử những quyết định của Mỹ trong cuộc chiến Việt Nam - Kỳ 20

07 Tháng Mười Hai 201212:00 SA(Xem: 29804)
Chính sách áp lực ông Diệm của Đại Sứ Durbrow không hiệu quả và bị phân tán

Cuối Tháng Tư năm 1961 là một thời điểm thích hợp đặc biệt để lựa chọn một chính sách nhạy bén hơn và làm cho những nỗ lực về an ninh quốc phòng trở nên hiệu quả hơn. Nhưng người ta có thể nhìn thấy rõ vào lúc đó là chiến thuật áp lực của Đại Sứ Durbrow thực sự không có hiệu quả đối với ông Diệm. Thêm vào đó, tính cho đến cuối Tháng Tư, Đại sứ Durbrow đã giữ vai trò đại diện ngoại giao được 4 năm và nếu là đại sứ bình thường thì ông Durbrow phải được mời tham dự tất cả những sự kiện. Cho nên Fritz Nolting đã được lựa chọn để làm đại sứ từ đầu Tháng Tư thay cho Durbrow. Ông ta dự định đến nhậm vụ vào đầu Tháng 5. Hơn nữa, ông Diệm vừa mới được tái cử, một bảo đảm có tính chất hợp thức hóa thiếu ý nghĩa đối với một thể chế dân chủ, nhưng nó vẫn là một cơ hội quan trọng để kiểm điểm lại mối liên hệ giữa Hoa Kỳ và ông Diệm. Và ngay đối với một người tin rằng sự liên tục trong chiến thuật áp lực ông Diệm phải là những tiếp cận gần nhất với ông Diệm trong bất cứ sự kiện nào, và đặc biệt đối với những biến chuyển tại Lào thì cần phải nêu ra những câu hỏi liệu đây có phải là thời điểm chính trị để hù dọa ngưng viện trợ hay không.

 

Sự suy yếu của chính sách Mỹ tại Lào và nhu cầu cần có một tín hiệu cho một chính sách cứng rắn ở Việt Nam

Tình hình thế giới trong Tháng Tư dường như tạo ra thêm những đòi hỏi đối với Hoa Kỳ phải hành động để chứng tỏ sự cứng rắn, đăc biệt đối với Đông Nam Á. Lực lượng đặc nhiệm tại Việt Nam được thành lập sau khi lực lượng đổ bộ Vịnh Con Heo đầu hàng Fidel Castro và vào đúng thời điểm cuộc khủng hoảng ở Lào xảy ra. Có một thỏa thuận ngầm về nguyên tắc giữa Mỹ và Nga trong việc tìm kiếm sự ngưng bắn và tổ chức một chính phủ liên hiệp trung lập tại Lào. Tuy nhiên không thể biết rõ là liệu chuyện liên hiệp có thành công không khi mà phe thân Tây phương ở Lào chẳng còn gì có thể để lên bàn cân. Bản phúc trình đầu tiên của Lực Lượng Đặc Nhiệm Mỹ tại Việt Nam do Gilpatric, Thứ Trưởng Quốc Phòng Mỹ điều hành đã tới tay Tổng Thống vào ngày có cuộc họp để giải quyết khủng hoảng ở Lào và giai đoạn thứ hai của nỗ lực bắt đầu trong bối cảnh bị chi phối hoàn toàn bởi vấn đề Lào.

Nhưng ngay trước khi cuộc khủng hoảng ở Lào lên tới đỉnh cao nhất, đã có một ý nghĩ ở Hoa Thịnh Đốn nói riêng và thế giới tư do nói chung là phải áp lực mạnh mẽ vào chính phủ Hoa Kỳ là phải đứng dậy một cách mạnh mẽ ở đâu đó và nếu không ở Lào thì cũng phải ở Việt Nam.

Tâm trạng của thời đại có thể cảm nhận được ở những câu trích dẫn, một từ bản đánh giá tin tức tình báo của cơ quan NIE về Đông Nam Á, một từ những lưu ý của Tướng Landsdale và sau cùng là một câu hỏi quan trọng trong một cuộc họp báo của Tổng Thống Kennedy.

- Trước hết là từ bản phúc trình của cơ quan đánh giá tin tức tình báo NIE: Có một ý thức sâu sắc trong các quốc gia ở Đông Nam Á rằng sự phát triển của cuộc khủng hoảng tại Lào và hậu quả của nó có ảnh hưởng đến tương lai của họ. Những chính phủ trong vùng có khuynh hướng coi cuộc khủng hoảng tại Lào như một thử nghiệm có tính cách biểu tượng cho sức mạnh của các siêu cường lớn của phương Tây và khối Cộng Sản.

- Từ thư lưu ý của Tướng Lansdale ngày 21 tháng 4 năm 1961: Về phương diện tâm lý, Việt Nam tin rằng họ luôn luôn là mục tiêu chính. Và nay tới phiên họ, “khi tới lượt chúng tôi, liệu chúng tôi có bị đối xử như Lào không?”.

- Từ một câu hỏi được đặt ra trong cuộc họp báo của Tổng Thống Kennedy vào ngày 12 tháng 4: “Thưa Tổng Thống, đây là câu hỏi có lẽ thích hợp khi đặt ra ở một lớp sử học hơn là trong một cuộc họp báo, nhưng dù sao tôi cũng cứ hỏi. Những người Cộng Sản có vể muốn đẩy chúng ta vào cái thế phải phòng thủ trên một số các mặt trận, và giờ đây, một lần nữa họ lại đưa người lên không gian. Bỏ sang một bên các cuộc chiến tranh, Thổng Thống có nghĩ đây là một hiểm họa cho thấy rằng hệ thống (Cộng Sản) của họ đang muốn chứng tỏ vững chắc hơn chúng ta không?

Tổng Thống trả lời với sự tái bảo đảm dè dặt. Tám (8) ngày sau vụ đổ bộ thất bại tại Vịnh Con Heo và ngày mà ông ra lệnh cho Lực Lượng Đặc Nhiệm tiếp tục tiến tới, Tổng Thống Kennedy đã nói với Hiệp Hội Chủ Bút Các Báo:

“... điều rõ ràng hơn bao giờ hết chính là việc chúng ta phải đối diện với một cuộc tranh đấu không chậm chạp tại mọi ngõ ngách của thế giới, nó đã đi ra ngoài khuôn khổ các cuộc đụng độ của những quân đội hay vũ khí hạt nhân. Những đội quân ở đó (Việt Nam) chỉ phục vụ trước hết như những lá chắn đằng sau sự lũng đoạn, xâm nhập, và một số những chiến thuật tân tiến, từ từ chiếm lãnh từng vùng dễ xâm phạm. Chúng ta không thể không nhìn thấy bản chất quỉ quyệt của cuộc chiến đấu mới và sâu sắc hơn. Chúng ta không thể không nắm bắt được những ý niệm mới, những dụng cụ mới, ý nghĩa mới của tình trạng khẩn trương mà chúng ta cần để chiến đấu dù tại Cuba hay Miền Nam Việt Nam”. (Được biết Kennedy rõ ràng thừa nhận việc can thiệp vũ trang của Hoa Kỳ chỉ là một phương tiện đương đầu với nổi dậy và bạo động mà thôi. Không thể tìm kiếm được nhiều điều trong những bài diễn văn của ông và có thể hiểu những bài diễn văn này xuất phát từ những cảm xúc về việc ông từ chối cứu những thành viên tham dự vào vụ đổ bộ Vịnh Con Heo).

 

B.-Bản phúc trình ngày 26 tháng 4, 1961

(Tóm tắt ý nghĩa của bản phúc trình: Chắc khi đọc tài liệu này, quí độc giả thắc mắc là trong hơn 3,000 trang tài liệu mật của Ngũ Giác Đài bị tiết lộ, các viên chức Mỹ hay nhắc tới bản phúc trình ngày 26 Tháng Tư của Chỉ Huy Trưởng Lực Lượng Đặc Nhiệm (về Việt Nam) của Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ là Thứ Trưởng Gilpatric. Lý do: bản phúc trình này rất quan trọng. Nó làm nền tảng cho những quyết định mà sau này một số nhà phân tích Mỹ cho rằng đây là khởi thủy cho chính sách sai lầm của Mỹ tại Việt Nam. Bản phúc trình này phần lớn là những đúc kết ghi nhận của Tướng Lansdale sau chuyến viếng thăm Việt Nam của ông ta. Viên tướng này là người chủ trương rằng sau khi phe thân Tây phương ở Lào thất bại trước những thắng lợi quân sự và chính trị của lực lượng Cộng sản Pathet Lào đến nỗi phải chấp nhận một chính phủ liên hiệp trung lập. Đây là một hình ảnh biểu tượng cho việc Mỹ bị hất cẳng ra khỏi Lào và làm cho chính phủ Kennedy lung túng. Họ sợ số phận của quốc gia non trẻ ở Miền Nam Việt Nam cũng sẽ như Lào. Tổng Thống Kennedy là một người trẻ mới lên cầm quyền. Ông ta đang phải đối phó với cuộc chạy đua vũ trang và không gian với Nga lại phải đương đầu sau thất bại của vụ đổ bộ Vịnh Con Heo nên mọi chuyện ở Việt Nam đều giao cho những phụ tá thân cận cùng Bộ Ngoại Giao và Quốc Phòng giải quyết. Việc thành lập Lực Lượng Đặc Nhiệm về Việt Nam ở Bộ Quốc Phòng Mỹ do Thứ Trưởng Gilpatric cầm đầu có một sức nặng đặc biệt đối với Tòa Bạch Ốc. Cho nên những phúc trình của họ rất quan trọng. Chính quyền Kennedy thường giải quyết vấn đề theo hướng của những bản phúc trình này. Nhưng có một điều cần nhấn mạnh ở đây là ngay cả trong nội bộ của Lực Lượng Đặc Nhiệm cũng đã có những chia rẽ nhiều khi chỉ vì cá nhân, chẳng hạn như giữa Tướng Lansdale và Đại sứ Eldrige Durbrow, cho nên hiệu quả những quyết định của Tổng Thống Kennedy trong giai đoạn đầu của cuộc chiến Việt Nam cũng rất giới hạn. Bản phúc trình ngày 26 tháng 4 năm 1961 của Gilpatric đánh dấu một biến chuyển trong mối liên hệ không mấy gì thắm thiết giữa Hoa Kỳ và VNCH. Tuy nhiên, theo cách nhìn của tôi thì dường Mỹ đã muốn loại ông Ngô Đình Diệm ra khỏi quyền lực ở Miền Nam Việt Nam ngay từ cuối năm 1961. Nhưng do Tướng Lansdale vẫn nghĩ rằng Tổng Thống Ngô Đình Diệm là nhân vật khó thay thế cho nên đã phải dùng phương thức dụ dỗ nhà lãnh đạo Miền Nam cải tổ. Đại sứ Nolting, người có quan điểm mềm dẻo, uyển chuyển hơn trong vài trò áp lực Tổng Thống Diệm được cử nhiệm thay thế Đại sứ Eldrige Durbrow cũng là một điều có thể hiểu được).

Bản phúc trình của Gilpatric được soạn xong thực sự chỉ bao gồm những dự thảo phúc trình và những ghi nhớ của Tướng Lansdale, trong đó có ghi nhận đề ngày 13 tháng 4 trong đó Lansdale đưa ra những lời góp ý với Gilpatric từ một cuộc gặp gỡ với Rostow đang là cố vấn an ninh của Tổng Thống Kennedy, trong đó Rowtow cho Lansdale xem bản sao một ghi nhớ gởi cho Tổng Thống Kennedy trong đó ông ta báo một một “một sứt mẻ mới nhất” trong tình hình Việt Nam. Sau đây là nguyên văn bản ghi nhận gởi cho Tổng Thống Kennedy của cố vấn Rostow ngày 12 tháng 4 năm 1961:

 

Ngày 12 tháng 4 năm 1961

Bản Ghi Nhớ Gởi Tổng Thống

TỪ: W.W. Rostow

Do cuộc bầu cử ở Việt Nam đã kết thúc (bầu nhiệm kỳ 2 của Tổng Thống Diệm), tôi tin rằng chúng ta phải xem xét lại toàn bộ vấn đề Việt Nam. Trong số một những hành động có thể được quan tâm lúc đầu của cuộc họp cấp cao gồm những vấn đề sau đây:

- Cử nhiệm một nhân vật cao cấp nhất tại Hoa Thịnh Đốn. McNamara, cũng như các phụ tá của Tổng Thống tin rằng đây là điều cần thiết cơ bản.

- Những buổi thuyết trình của Đại Sứ mới, Fritz Nolting, kể cả cuộc nói chuyện đầy đủ với chính Tổng Thống để ông ấy hiểu rõ tại sao Tổng Thống ưu tiên gắn liền Nolting vào mới những khó khăn của Việt Nam.

- Nếu có thể được tổ chức cuộc viếng thăm trong thời gian gần đây cho Phó Tổng Thống Hoa Kỳ.

- Nếu có thể được, tổ chức cho ông Nguyễn Đình Thuần (Quyền Bộ Trưởng Quốc Phòng trong chính phủ Diệm) viếng thăm Hoa Kỳ. Ông Thuần là một trong số rất hiếm những người chung quanh ông Diệm có khả năng điều hành và có đầy đủ sức mạnh tinh thần.

- Gởi đến Việt Nam một toán nghiên cứu và phát triển cùng những trang cụ quân sự và toán này sẽ thảm khảo với tướng McGarr trưởng phái bộ Viện Trợ Quân Sự Hoa Kỳ (MAAG) tại Việt Nam về những kỹ thuật và trang cụ đã được sử dụng hoặc đang được thăm dò có thể có thể hữu ích trong hành quân tại Việt Nam.

- Việc nâng mức giới hạn của MAAG bao gồm một số chính sách ngoại giao, trừ phi chúng ta (Mỹ) có thể tìm một đường lối khác đưa vào các các cuộc hành quân ở Việt Nam một vài hình thức hoạt động Lực Lượng Đặc biệt. (V.H.T)

(Còn tiếp)

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn